vrijdag 04 december 2009, 14:04

Angst of vertrouwen

Judith Konermann

Tags: anciënniteit | kengetallen | kwaliteit | leidinggevenden | mindset | organogram | schoolbestuur | talent

Ik kom ze zelden tegen: bestuurders die zeggen dat ze het ontwikkelen van talenten van hun medewerkers belangrijker vinden als sturingsmechanisme dan het sturen op kengetallen. Ik sprak daar vandaag nog over met een bestuurder. Hij wil juist de ontwikkeling van talenten voorop stellen en dat stimuleren. De leidinggevende speelt daarin een cruciale rol, met name in de blik van de leidinggevende op de organisatie. Kijkt hij/zij vanuit een organogram en de daarbij behorende functies naar een organisatie? Of ziet een leidinggevende de organisatie als een gemeenschap van mensen? In het eerste geval zijn de kengetallen het sturingsmechanisme. In het tweede geval de ontwikkeling van medewerkers. Ik schets dit natuurlijk wel wat zwart - wit, maar in essentie komt het hierop neer. 

Het gekke is, ik kan me bij allebei wat voorstellen. Het eerste perspectief komt vanuit de historie, de manier van kijken naar werk. Het mechanische, het productieproces, het lopende band werken, productie is belangrijk, daar kun je op sturen. In dat type sectoren kan ik me prima voorstellen dat gestuurd wordt op kengetallen. Het tweede perspectief komt vanuit de verandering in de samenleving naar een kenniseconomie. Mensen verlenen diensten die voortkomen uit hun opgedane kennis en ervaringen. Om dat te stimuleren is ontwikkeling van die kennis en ervaringen heel wezenlijk. 

Wat ik me vervolgens afvroeg, is waarom ik in het onderwijs nog steeds leidinggevenden tegenkom die sturen op kengetallen. Het onderwijs is juist een sector waarin het ontwikkelen van mensen centraal staat. Dus ligt het voor de hand dat als je die kracht en capaciteit helpt te ontwikkelen, of je nu consumeert of produceert, en dat dat veel meer bijdraagt aan de kwaliteit van een schoolorganisatie. Ik stelde deze vraag aan de betreffende bestuurder en hij gaf aan dat het onder andere met angst te maken heeft. Angst om controle te verliezen, alles in de hand willen houden, en daarom al die kengetallen….. Daarbij komt dat in het onderwijs steeds meer de roep komt om de opbrengsten beter in kaart te brengen. Op de een of andere manier is er een beeld ontstaan van opbrengsten in de zin van ‘harde’ cijfers: cito scores, doorstroomcijfers, eindexamencijfers. 

Om de ommezwaai te maken naar het sturen op het ontwikkelen van talenten, is er een andere mindset nodig. Het vraagt om het aangaan van een dialoog met je medewerkers, het vraagt om een echt gesprek en vertrouwen in elkaar. Het vraagt om visionaire leiders die hun nek uit willen steken en medewerkers willen benoemen op basis van talenten en niet op basis van anciënniteit, en zo kan ik nog wel even doorgaan. Is het onderwijs er rijp voor? Ik heb vandaag gelukkig weer gesproken met een bestuurder die het lef ervoor heeft.

Gerelateerde berichten:

1. Zeven tips voor hersteld vertrouwen
2. De positieve angst van Farouk
3. Catshuis-debat wint vertrouwen niet terug