Het auteursrecht zoals wij dat nu kennen kan binnen twee jaar op de schroothoop, voorspelt een prominent onderzoeker van de TU Delft. Na Napster, Kazaa, Limewire en Bittorrent zijn ‘Darknets’ over een jaar de volgende, misschien laatste nagel in de doodkist van het copyright. Heeft Johan Pouwelse gelijk? Herbert Blankesteijn denkt van niet.

Pouwelse is niet de eerste de beste. Weinigen op deze aardbol hebben zoveel verstand van het downloaden van muziek en films. Hij doet metingen aan ‘peer-to-peer-systemen’ (P2P) als Kazaa, Limewire en Bittorrent en heeft zelf software ontwikkeld, genaamd Tribler, die gebruikt kan worden voo het efficiënt verspreiden van video en televisie via internet.

Het meest succesvolle P2P-systeem van het moment is Bittorrent. Het succes komt doordat de software downloaders dwingt ook bij te dragen aan de verspreiding van datgene wat ze downloaden. Juist daardoor wordt het downloaden voor iedereen sneller. De achilleshiel van Bittorrent is het feit dat informatie over beschikbaar materiaal verspreid moet worden via gewone websites. Die kunnen juridisch worden aangepakt en dat gebeurt op grote schaal. In Nederland weet de ‘auteursrechtpolitie’ van de stichting Brein tientallen bittorrentsites per jaar uit te schakelen.
Pouwelse stelt nu vast, in een rapport van de TU Delft, dat de zogeheten ‘darknets’ tot wasdom beginnen te komen. Darknets zijn een soort internetjes binnen internet die volledige anonimiteit garanderen doordat informatie allerlei willekeurige omwegen volgt. Websites op een darknet zijn niet juridisch aan te pakken. Een darknet dat al geruime tijd bestaat is Freenet, opgezet door de politieke idealist Ian Clarke, maar intussen wel een broeinest van illegale software en porno van de meest dubieuze soort.

Een reden dat Freenet door normale mensen niet wordt gebruikt is: het is lastig in het gebruik en langzaam, door het omleiden van de data. Powelse stelt nu dat de vorderingen in snelheid van computers en van de verbindingen van internet deze bezwaren binnenkort zullen ondervangen. Verder maakt de anonimiteit het lastig gebruikers te dwingen zich sociaal op te stellen, de succesfactor van Bittorrent. Ook dat probleem is volgend jaar technisch opgelost, meldt Pouwelse. Dan zal niets het totale downloaden meer in de weg staan en sterft het auteursrecht (mijn bewoordingen).

Heeft Pouwelse gelijk? Ik denk van niet. Je kunt de toestand van het auteursrecht van dit moment op twee manieren bekijken:

1. Het auteursrecht ligt nu al op zijn gat. Een tekst als deze kan in een mum van tijd op een andere website staan, in een vage nieuwsbrief, in een reader of waar dan ook. Als ik dat erg zou vinden (quod non) zou ik daar alleen met veel moeite iets aan kunnen doen. Als ik mijn kostbare tijd besteed aan het maken van nieuw werk in plaats van het beschermen van oud, ben ik beter af. Ook foto’s zijn min of meer vogelvrij. Zoals iedereen weet is vrijwel alle muziek en alle video gratis te verkrijgen. Ik geloof Pouwelse niet als hij zegt dat ‘darknets’ makkelijk bruikbaar zullen worden (zelfs Bittorrent is de gemiddelde internetter te machtig) maar wat zou dat aan de huidige situatie veranderen?

2. Het auteursrecht ligt helemaal niet op zijn gat. De meeste downloaders zouden de werken die ze downloaden niet hebben gekocht. Er wordt nog steeds betaald voor muziek en films, door mensen die daar eerlijk genoeg voor zijn, door mensen die geen zin hebben in gedoe met p2p-software, en door mensen die dat schijfje willen hebben in plaats van iets abstracts als een digitaal bestand, en door mensen die een film op hun televisietoestel willen zien in plaats van op een computerscherm. Ook dit zal niet veranderen door de mogelijke opkomst van darknets.

Ik geloof inderdaad dat het auteursrecht op de lange termijn kansloos is. Het is een uitvinding die alleen goed werkt bij fysieke informatiedragers. Daar zijn we niet binnen twee jaar vanaf en darknets zullen boeken en zilveren schijfjes dus niet de nek omdraaien.

Wilt u intussen dit stuk doorsturen aan iedereen in uw adresboek? Mijn hartelijke dank.

Gerelateerde berichten:

1. Rob de Wijk: ‘Ook na 2010 in Uruzgan blijven’

3 Reacties to “‘Auteursrecht machteloos in 2010′”