Behalve politiek vuurwerk heeft het rapport-Davids ook juridische implicaties. Een verdere strafvervolging van Telegraaf-journaliste Jolande van der Graaf is onzin. Vrijwel alles wat in haar gewraakte artikel AIVD faalde rond Irak stond, dat gebaseerd zou zijn op een gelekt ‘staatsgeheim’ AIVD-document, ligt nu open en bloot op straat. Davids zet zelfs vraagtekens bij het feit dat veel historische gegevens zo lang staatsgeheim blijven.

Bovendien lijkt zijn rapport te bevestigen dat het Telegraaf-artikel misschien wel eens een (mislukte) poging kon zijn om de schuld voor ‘Irak’ bij de inlichtingendienst te leggen.

Wat was ook alweer de centrale stelling van het Telegraaf-artikel? Dat de AIVD destijds Balkenende op het verkeerde been zette, door klakkeloos informatie uit inlichtingenrapporten van de Britse dienst MI6 over te nemen. Uit het rapport-Davids blijkt dat de mannen van Sybrand van Hulst inderdaad bij weinig Britse claims kanttekeningen konden plaatsen, eenvoudigweg omdat ze nauwelijks over eigen bronnen beschikten. Maar op sommige punten kwamen ze wel degelijk met een eigen analyse en waren ze terughoudender dan de Britten en Amerikanen. Zo zagen ze bijvoorbeeld geen band tussen Saddam en Al Qaida.

De MIVD – die destijds een grotere rol speelde, zeker omdat de AIVD van 1994 tot 2002 geen eigen inlichtingendienst Buitenland meer had – was nog terughoudender dan de AIVD. Sterker nog, toenmalig directeur Joop van Reijn vertelde in begin 2003 aan onder andere Balkenende, De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken) en Kamp (Defensie) dat ‘Irak niet in staat was tot een effectieve aanval op zijn buurlanden.’ Pikant, omdat die terughoudendheid niet als zodanig werd gecommuniceerd naar de Tweede Kamer.

Anyway, de geheime diensten dachten beide dat Saddam nog wel redelijke hoeveelheden biologische en chemische wapens bezat en probeerde om een atoombom te ontwikkelen, maar daar nog jaren van was verwijderd. Ook bezat hij geen effectieve langeafstandsraketten. Sommige elementen uit De Telegraaf, zoals de tientallen tonnen VX, sarin en mosterdgas, zijn vrijwel letterlijk terug te vinden in het rapport-Davids. Dat is ook logisch, omdat het AIVD-document mede opgesteld was in het licht van de commissie-Davids. En dus sowieso ooit openbaar zou worden.

Davids concludeert bovendien dat het ministerie van Algemene Zaken ten onrechte zelf materiaal van de Britten, en meer dan alleen Tony Blairs ‘for-your-eyes-only-brief’, analyseerde. Plus: het kabinet trok zwaardere conclusies dan de AIVD en MIVD. Opvallend is verder dat in het Telegraaf-artikel ook informatie stond over MIVD-schattingen van het chemische wapenarsenaal van Irak. Het lijkt er sterk op dat Jolande van der Graaf dit niet uit AIVD-hoek, maar uit een andere bron heeft, en dan kom je automatisch bij Algemene Zaken uit.

Dat departement is namelijk de enige plek waar informatie van de AIVD en de MIVD samenkomt. Als dat een bron is van het krantenartikel dat de AIVD de schuld geeft (voor alle duidelijkheid: dit is even speculeren), dan hebben we te maken met een zeer dubieuze manier van ‘spinnen’.

Het zou het Openbaar Ministerie sieren als ze dit spoor ook volgen. Tot nu toe worden alleen een AIVD-medewerkster vervolgd en haar partner, een ex-geheim agent. Tegen beiden is nog geen hard bewijs gevonden, ook al zette de dienst met goedkeuring van minister Ter Horst ongeoorloofde middelen in.

Het ‘spinnen’ via de krant van Wakker Nederland (die de AIVD nog steeds op de korrel neemt, maar de keerzijde onderbelicht laat) heeft overigens niet geholpen. De bal ligt duidelijk bij Balkenende, over wie Davids harde conclusies trekt. Nu hopen dat de rechters en het OM zijn rapport goed lezen.

Gerelateerde berichten:

1. Ter Horst moet aftreden om Telegraaf-gate
2. David(s) maakt JP Goliath alvast kopje kleiner
3. Opzij maakt einde aan kneuterfeminisme
4. Guusje ter Horst verder in het nauw
5. De Telegraaf toont de juiste mentaliteit

3 Reacties to “Davids maakt einde aan Telegraaf-gate”