zaterdag 06 februari 2010, 01:50
‘De prooi’ als ‘handboek soldaat’ voor fase 1 van de commissie de Wit: het kan ook anders
Tags: ABNAMRO | commissie De Wit | De Prooi | Rijkman Groenink | RvC | Wouter Bos
Morgen. Na zo’n eerste serie openbare verhoren overheerst bij mij als persoon en als 25-jarige veteraan in de internationale bankwereld een gevoel van berusting gecombineerd met een gevoel van machteloosheid. Hoe komt dat? Nou dat zit zo.
De conclusie kan niet anders zijn na deze fase 1 dan dat we er in Nederland
inderdaad niet best voor staan als dit het beste is wat we aan “inhoudsdeskundigen”, bestuurders, achteraf-experts, ministers en toezichthouders te bieden hebben met betrekking tot een voor de Nederlandse bevolking en belastingbetaler zo’n gewichtig onderwerp. Voor nu en voor de toekomst.
Het gebrek aan kennis en ervaring, de zeer beperkte middelen om goed onderzoek te doen vooraf zodat er goede vragen gesteld konden worden en de weeffout die zich in de eerste serie verhoren zoals te verwachten was inderdaad voor heeft gedaan, 
heeft er toe geleid dat bij de meeste commissieleden en non-experts het niveau van ‘de prooi’ niet overtroffen wordt.
Als historicus en op grond van 25 jaar praktische ervaring, kan ik slechts constateren dat er zoals verwacht dus geen fact-finding heeft plaatsgevonden. Door o.a. het gekozen formaat van verhoren. En omdat het op een enkele uitzondering na door de kwaliteit van de personen die ondervraagd werden zeer oppervlakkig bleef. Dit dramatische gebrek aan praktische kennis en ervaring bij de meeste betrokkenen werd zo te zien inderdaad opgevuld door de ‘prooi’ als het ‘handboek soldaat’ voor de algehele discussie te gebruiken. Bewust of niet.
Dit leidt tot vooringenomenheid t.o.v. bepaalde getuigen (zoals bij Groenink en
Jiskoot), semi-puberaal gedrag (de Vries) en bv een onvolledige voorstelling van de historische feiten zoals gisteren door minister Bos. Feiten die gemakkelijk en snel boven water te halen zijn en waren.
Zo is het bv een historisch feit dat ABN AMRO mede ‘prooi’ en kwetsbaar geworden is door de strategische keuzes die al VOOR de vroegere voorzitter Groenink waren gemaakt sinds 1990. Los van wat hij daarna goed of fout heeft gedaan. En los van de rol van de (gedeeltelijk nieuwe) RvB en de (gedeeltelijk nieuwe) RvC. Met een nog compleet niet onderzochte rol van de verschillende grote adviesbureaus bij de verschillende grote banken. Bij de overheid en bij bv de DNB. En bij het 
Consortium.
Als historicus zou ik dus voor willen stellen aan de commissie de Wit om in fase 2 geen openbare verhoren meer toe te passen (of beperkt) en om de geconstateerde weeffout te corrigeren door soldaten, korporaals, kapiteins en bv kolonels uit de sector achter gesloten deuren te ondervragen en door onderzoeksjournalisten uit België en Engeland (BBC) en Nick Leeson te interviewen. En eventueel daarna in het openbaar te verhoren. En op grond van dat onderzoek getuigen uit fase 1 eventueel opnieuw op te roepen.
Ter voorbereiding dient een aantal historici/onderzoekers op freelance-basis ingehuurd te worden om uit openbare bronnen als Google en uit (digitale) archieven informatie te verzamelen uit bv de verslagen van de aandeelhoudersvergaderingen en onderzoeksrapporten uit België en Engeland. Vervolgens moet tijdens verhoren Internet opengezet worden of de commissieleden moeten met oortjes gaan werken om vragen van echte experts aan de getuigen voor te leggen. Dat wordt dan top TV. En echte fact-finding.
En tot slot: iedereen die ‘de prooi’ heeft gelezen uit te sluiten van het onderzoek of van verhoren vanwege vooringenomenheid.
Fase 2 van de commissie de Wit kan dus nog echte lessen op gaan leveren. Mooi toch?
Tony de Bree
Gerelateerde berichten:
- Tips voor de Commissie de Wit van een historicus
- Laat Nick Leeson (ondergang Barings) getuigen bij commissie-De Wit
- De commissie de Wit en het “vliegwiel van de Nederlandse middelmatigheid” (deel 1).
Klik hier om te reageren