Spanje, die met bijna dezelfde dramatische werkloosheidscijfers zit als Griekenland, krijgt nauwelijks de tijd om bij te komen of nieuwe financiële tegenvallers dienen zich alweer aan.

Zoals andere analisten al eerder deden, waarschuwt de veelgelezen John Mauldin wederom voor Frankrijk. Laten we even de mogelijke vooroordelen ten aanzien van de politieke kleur van de nieuwe Franse President ter zijde schuiven en naar de cijfers kijken.

Sinds 1974 heeft Frankrijk ononderbroken een begrotingstekort gehad. De laatste drie jaar was  het tekort zelfs meer dan 8% per jaar. Dat heeft inmiddels geleid naar een snel groeiende staatsschuld van 86% van het Bruto Nationaal Product. Daarnaast heeft Frankrijk zich nog gecommitteerd aan tal van hulpprogramma’s om landen zoals Griekenland, Ierland en Portugal te helpen. Als al deze toezeggingen verzilverd gaan worden (ECB, ESFS enz. ), dan staat de staatsschuld op 146%.  

De werkloosheid in Frankrijk is in de afgelopen 30 jaar niet onder de 7% geweest en de banken in Frankrijk hebben een balans die vier keer zo groot is als het Franse Bruto Nationaal Product. Er hoeft maar iets fout te gaan, of het water stijgt tot voorbij de lippen.

Maar het grootste probleem is het pensioenstelsel. De pensioenverplichtingen van de Franse Staat zijn bijna € 7000 miljard, evenals in Duitsland zijn deze verplichtingen ruim drie keer het Bruto Nationaal Product. Als men niet iets doet aan het pensioenstelsel, ongeacht hoe lang men al premie betaald, bezwijkt Frankrijk onder haar verplichtingen. Er is simpelweg te weinig gespaard om er pensioenen van de te betalen. 

Het is toch onvoorstelbaar hoe politici ongestraft bijna 40 jaar land ononderbroken tekorten hebben kunnen produceren, terwijl er ook jaren van voorspoed en economische groei zijn geweest. 

Het is dit jaar precies 225 jaar geleden dat de Franse staat de laatste keer failliet ging. De Franse revolutie was daar indirect het gevolg van. De soep wordt natuurlijk nooit zo heet gegeten als die wordt opgediend, maar als er straks toch ingrepen in de pensioen nodig zijn of de komende inflatie gaat de bestaande pensioenen uithollen dan laat de reactie van de bevolking zich raden. 

Michael Toorop, Managing Partner Persist Global Wealth Management

Gerelateerde berichten:

1. Duitsland en Frankrijk hebben groot gelijk: wie betaalt, bepaalt.
2. Pyrrusoverwinning voor Griekenland
3. Waarschuwing aan Kabinet Rutte: geen geld meer naar Griekenland

Even de theorie. Lonen en investeringen hebben een kosten en een bestedingseffect. Voor de toelichting beperk ik me even tot de lonen. Aan de ene kant moet de werkgever moet meer voor zijn mensen betalen. Dat is het kosteneffect. Aan de andere kant gaan de ontvangers van dit loon in principe meer besteden. Dat is het bestedingseffect.

Dit simpele gegeven betekent alleen al voor Nederland dat voor sommige bedrijven loonsverhoging prima is voor het bedrijfsresultaat, voor Albert Heijn bijvoorbeeld. Aan de andere kant zijn er ook bedrijven die hier dan dat hogere loon betalen en hun bestedingen uit het buitenland halen, de exporteurs. Voor exporteurs overheerst het kostenaspect van de loonsverhoging. Voor exporteurs geen bestedingseffect.

Voor overheidsbezuinigingen kun je qua effect zo’n beetje de zelfde analyse maken.

Het punt is dat extra bestedingen dus vooral goed uitwerken als die in dezelfde kringloop terecht komen. Dan treedt het multiplier effect op. Want bestedingen leiden dan tot bestedingen, leiden tot bestedingen etc.

Ik denk dat het Keynesiaanse multiplier en aandacht voor effectieve vraag mede nu veel minder werkt omdat de economie zo geglobaliseerd is. Als ik een euro uitgeef dan kan ik er heel vaak niet vanuit gaan dat die in dezelfde kringloop opnieuw besteed wordt. Veel vaker komt die via allerlei multinationale constructies in Singapore of Hongkong of aan de andere kant van het land terecht. Doordat de multiplier daardoor niet aan de gang kan ontstaat vanzelf meer aandacht voor de kostenkant van bestedingen. En dat is nu ook precies aan het gebeuren.

Aan de andere kant zie je dat overal waar lokaal geld wordt ingevoerd, en dat is nu op minstens 20 plekken in de wereld gebeurt, er per direct een forse economische impuls volgt.  U moet dan denken aan een 15% extra economische groei. De reden dat dit gebeurt staat hierboven: mijn besteding van euro 1,= wordt binnen de zelfde lokale kringloop opnieuw besteed . En zo kan de multiplier zijn werk doen. Het geld blijft rollen.

Ik ben al lang weg uit de macro-economische research. Mijn dames en heren daar, herneem de werken van de Pool Kalecki en vooral ook Keynes eens. Het zou zo maar kunnen dat mondiaal georganiseerde arbeidsverdeling de werking van de multiplier onmogelijk maakt waardoor we in een eenzijdige kosten oriëntatie terecht komen. Zolang er geen institutie is die op dat wereld niveau de economische kringloop kan besturen en dichten blijft er een permanent bestedingslek. Met alle gevolgen van dien.

Deze wereld zou je niet zo zeer moeten analyseren vanuit macro-economische theorie maar veel meer vanuit het prisoner’s dilemma.

Naar de toekomst toe betekent dit twee opties. Of we creëren een uitvoerende macht om dit mondiale bestedingslek te voorkomen en uit het verlammende prisoner’s dilemma te blijven. Of we lokaliseren de economische kringlopen, nearonomics.

Deze analyse moet dacht ik om economische, niet om politieke reden, gemaakt worden.

Gerelateerde berichten:

1. Knot, Keynes en Krugman
2. Hayek versus Keynes; Oostenrijkse School van economen winnen terrein.

Betreft: RRKC Cultuurplanadvies 2013-2016

Datum: 10 mei 2012

Geachte mevrouw Laan,

Gezien het belang dat u, de gemeenteraad en de Rotterdamse bevolking[1] hechten aan een sterke popsector in Rotterdam, vragen we uw aandacht voor de desastreuze gevolgen voor de popmuziek in Rotterdam, als de adviezen in het Cultuurplanadvies 2013-2016 van de RRKC integraal in beleid worden omgezet. Dat zou namelijk betekenen dat de subsidie voor pop verlaagd wordt van 3,7% van het totale cultuurbudget in 2009 naar 1,7% in 2013; een verlaging van bijna 60%[2]. Daarmee wordt het in de komende jaren onmogelijk om een serieus popaanbod overeind te houden.   

Voor de duidelijkheid: dit is geen brief van één individuele instelling die vindt dat zij tekort is gedaan, maar een brief namens de gehele popsector verenigd in Stichting Pop Up. Deze bestaat uit de vijf kernpodia (Rotown, Bird, Worm, WMDC/GROUNDS, Baroeg), de twee popfestivals (Metropolis en Motel Mozaïque) en de intermediaire poporganisatie de Popunie.

Het advies van de RRKC stelt een buitenproportionele sanering voor, die funest is voor het Rotterdamse popklimaat. Na het sluiten van WATT en Waterfront in 2010 en de sluiting van Exit in 2011, leidt het advies van de RRKC per 2013 tot sluiting van nog eens twee podia (De Nieuwe Oogst en WMDC/GROUNDS). Bestaande festivals en podia krijgen met kortingen te maken en nieuwe aanvragers (Bird, Heidegger en Popunie) krijgen een negatief advies.

In de bijlage hebben wij een overzicht gegeven van poppodia die sinds 2009 zijn gesloten en poppodia die dreigen te sluiten in 2013 wanneer het advies van de RRKC wordt opgevolgd. Een bedroevend resultaat voor de jongste stad van Nederland. Maar liefst acht poppodia die hun deuren (dreigen te) sluiten binnen drie jaar.     

De RRKC adviseert hiermee regelrecht tegen het beleid van de gemeente en doet geen recht aan het belang dat het Rotterdamse stadspanel (burgerinitiatief) hecht aan popmuziek. Bovendien is de RRKC niet consistent in zijn eigen adviseringen. In de sectoranalyses[3] wordt de diversiteit van de podia in Rotterdam geroemd. Daarnaast wijst de RRKC op de noodzaak van goed geoutilleerde kleinschalige podia voor de doorstroom van jong talent. Vier van de in deze analyse genoemde podia (Bird, WMDC/GROUNDS, De Nieuwe Oogst en Heidegger) komen echter niet meer voor in de plannen voor de komende vier jaar van diezelfde RRKC.

We vernemen graag of u bij het standpunt blijft dat u verwoordde in de gesprekken die wij in de afgelopen jaren met u gevoerd hebben. En daarbij uw toezegging dat, na de sluiting van WATT, het netwerk van de toen nog bestaande kleinschalige poppodia en festivals op zijn minst in stand gehouden zou worden en indien mogelijk versterkt met de vrijkomende gelden van WATT. 

We zouden graag een nieuw gesprek met u hebben om onze zorgen over de toekomst van de popmuziek in Rotterdam nader toe te lichten. Niet alleen de WATT-gelden ‘verdampen’ in het advies van de RRKC, maar ook de basisinfrastructuur dreigt nu weg te vallen. Hiermee zakken we door een  kritische ondergrens en zal de positie van Rotterdam als popstad ten opzichte van andere steden nog meer worden verzwakt.

Namens Stichting Pop Up Rotterdam,

Oscar van der Pluijm, voorzitter 

Dick Pakkert               Rotown                                  

Hajo Doorn                 WORM                                 

Martin Scheijgrond      Popunie                        

Oscar van der Pluijm    WMDC/GROUNDS             

Frans Vreeke               Motel Mozaïque

Frits Heijnraets            Metropolis                    

Ron Andriessen         Baroeg                       

Frank Tomeï                Bird                            

Deze brief is ook gestuurd naar de pers, betrokken raadsleden, dKC en de RRKC

Gerelateerde berichten:

1. De slag om Rotterdam
2. Daar neem ik mijn hoed voor af, de metro van Rotterdam
3. PvdA Amsterdam en Rotterdam verpesten het voor Cohen

Politieke partijen worden momenteel in stand gehouden door talrijke vastgeroeste belangengroepen die zich verzetten tegen elke fundamentele verandering.

Samenlevingen raken in politiek verval als ze hun politieke bestel en het beleid dat daaruit voortkomt niet snel genoeg aan de fundamentele veranderingen in de maatschappij aanpassen.

De tegenstrijdige inzichten en meningen over wat wel en niet moet veranderen in de huidige complexe periode worden veroorzaakt doordat we momenteel te maken hebben met twee elkaar overlappende fases: de laatste vierde (neergang) fase van het Industriële Tijdperk en de eerste (pionier) fase van het Kennis en Innovatietijdperk.  

Er is een fundamenteel verschil tussen de productiefactoren van de traditionele economie in het Industriële Tijdperk, en die van een economie in het Kennis en Innovatietijdperk.

In een traditionele economie zijn de productiefactoren onder andere: de beschikbaarheid van grondstoffen, het klimaat, de geografische ligging en de beschikbaarheid van laag- en middelmatig geschoolde arbeidskrachten. In een op kennis en innovatie georiënteerde economie gelden andere productiefactoren. Deze zijn ondermeer: de beschikking van een moderne telecommunicatie-infrastructuur, hooggeschoolde arbeidskrachten en onderzoekinstituten in relevante gespecialiseerde disciplines. 

De vertegenwoordigers van de vierde fase (de oudere generaties) houden zich verbeten vast aan de kerninstituties van de industriële massamaatschappij (het massa- onderwijs, de grote onderneming, de massavakbond, de werkgeversorganisaties, de gecentraliseerde nationale staat etc.). De pioniers van de eerste fase in het nieuwe Kennis en Innovatietijdperk zijn ervan overtuigd dat de urgentste hedendaagse problemen niet langer binnen het kader van een industriële maatschappij kunnen worden opgelost. En dat daarvoor een langetermijnvisie met de focus op een optimale combinatie tussen welvaart, een hoge mate van leefbaarheid, duurzaamheid, een verantwoordelijke inkomensongelijkheid en economische dynamiek gefocust noodzakelijk is.

Een ander belangrijk gegeven voor de politieke partijen is dat midden de jaren zestig van de vorige eeuw de ” individualisering” van de samenleving een nieuwe trend  is geworden. De burgers bevrijden zich van de teugels van hun eigen collectiviteit en daarmee van de voor hen aangegeven geldende ideologie. Niet de zuil bepaalt meer met welke mensen je omgaat, op welke school je onderwijs volgt, bij welke vereniging je zaterdag of zondag sport en welke krant op de mat ploft, maar de eigen individuele voorkeur geeft de doorslag. Door internet is het voor het eerst in de geschiedenis dat iedereen op aarde alles te weten kan komen en met iedereen in contact kan treden.

Je zou denken dat politici rekening houden met al deze belangrijke veranderingen, dat zij daartoe een visie op de wereld, Europa en Nederland hebben, een nieuwe mentaliteit tonen en op een pragmatische wijze te werk gaan. Echter, duidelijker dan ooit zie je dat de politici geen idee hebben dat de wereld is veranderd als je in Nederland ziet wat er zich momenteel afspeelt. De politici zijn voortdurend bezig de ‘oude’ wereld te ordenen met velerlei voorschriften, wetten en vooral opvattingen. Zij hebben kennelijk niets gemerkt van de wijzigingen, die zich nu al sinds jaren aan het voltrekken zijn. Je merkt dat niet alleen aan de politieke opvattingen die zij te berde brengen (of, liever gezegd: die zij tot elke prijs lijken te vermijden). Je merkt het ook aan de onbeweeglijkheid waarmee ze voortgaan zich in hun vroegere zekere positie te wanen. Neem nu het CDA. Dat is alsmaar doende te menen dat de afkalving van het aantal kiezers een tijdelijke afwijking van de natuurlijke gang van zaken is. Daartoe zetten zij zich tezamen met de lieden, die nog wel CDA stemmen (hun leden dus) om met hen gezamenlijk te betreuren dat het volk zo onverstandig is. Wat zij volstrekt nalaten is eens nagaan wat de meningen zijn van de lui, die geen lid meer van hun partij zijn. Voor de lieden, die nu nog steeds lid zijn, hoeven zij geen inspanningen te plegen, zou je zeggen, die stemmen tóch wel CDA. Het gaat om degenen, die dat niet meer doen. De vraag is wat je nou moet doen en zeggen om die mensen te laten denken dat het CDA een goede keuze is. En dan zal je wel iets moeten zeggen over de vraag hoe je denkt om te gaan met de ‘nieuwe wereld’. Ik vrees dat zij nog niet doorhebben dat de wereld steeds verder verandert. Zou dat zo zijn? Als ik kijk naar de andere vroeger belangrijke partij, de PvdA, zie ik hetzelfde. Ook daar een ‘verkiezing’ van de lijsttrekker door de leden. Ook daar dus de leden, dat wil zeggen de lui, die nog steeds PvdA stemmen en derhalve menen dat de wereld dezelfde is als vroeger, toen ze ooit hun keuze bepaalden. Deze twee partijen, het CDA en de PvdA, zijn daarnaast slechts van mening dat hun partij weer even groot moet worden als vroeger. Dat is goed voor het land, zeggen zij. Ze willen hun vroegere kiezers weer terugwinnen. Ze vragen zich nauwelijks af waarom die vroegere kiezers dat nu niet meer zijn. Ze hebben ook geen berichten over de vraag hoe zij met de nieuwe tijd willen omgaan, behalve dan dat ze van veel dingen weten dat ze níét moeten veranderen. Ze willen graag dat vroeger weer terugkeert.

Dat geldt overigens in versterkte mate voor de beide ‘nieuwe’ partijen, de SP en de PVV. Die ontkomen niet aan een soort nostalgisch ontkennen van de werkelijkheid. De ‘verworven rechten’ dus. De wereld mag niet veranderen. Wij willen dat alles hetzelfde blijft, ongeacht van wat je ook maar te berde mag brengen. Later AOW? Onzin! Inzien dat er veel ZZP-ers komen? Onzin! Mag niet gebeuren! Iets minder luxueuze voorzieningen? Kan niet!

En zo kan je nog even doorgaan. Veranderen? Nooit niet!

Waar blijft de partij die wél een mening over de “ andere wereld “ heeft en hoe je daarop moet inspelen? Over de wereld die er aankomt en er grotendeels al is? Een partij die bijvoorbeeld durft te zeggen dat het aantal ambtenaren op elk departement en overheidsinstituut met 10% moet verminderen? (iedere organisatie kan met 10% minder toe, vraag het maar aan de ondernemers). Of een partij die iets oorspronkelijks over Europa te berde kan brengen en niet het treurigmakende gewauwel dat nu steeds te horen is? Met ander woorden: waar blijft de partij die een heldere mening heeft over de wereld die er aan komt en wat dat voor Nederland betekent? Over de vorm en de manieren van de te verwachten nieuwe wereld? En die weet hoe we daarop moeten inspelen?

Drs. Riens Meijer is econoom, bestuurder, ondernemer en schrijver van ondermeer “Kansen na de crisis” en “Ja, we moeten vernieuwen”.

Gerelateerde berichten:

1. Politiek omwille van de politiek loopt op zijn laatste benen
2. Schulden zijn symbool van moreel verval Westen
3. De Katholieke kerk bevindt zich al jaren in moreel verval

• In Spanje is niet de Staat primair de oorzaak van de ellende maar net als in Ierland de extreem speculerende banken/onroerendgoed sector. Spanje heeft echter vijfmaal de economische omvang van de economie van Ierland en beslaat 10% van het inkomen van de hele EU.

De echte crisis zit dus bij de banken en onroerendgoedsector in het land. Die zijn allereerst het gevolg van massale regionale corruptie van (ex) politici met aannemers en bankiers, die gebruik maakten van de onroerendgoed boom van de laatste decennia om hun zakken massaal te vullen. Bekendst is ex burgemeester Jezus Gil y Gil van Marbella, herhaaldelijk veroordeeld voor corruptie en omkoping; ook een man die verdere vervolging afkocht voor een schijntje, want dat kan in Spanje, waar cliëntelisme welig tiert en maffioso praktijken dito.

• Jarenlang kwam ik in Marbella of andere plekken als Alicante in Spanje, niet omdat ik het zelf zo mooi vond daar, nee enkele vrienden waren daar met vakantie of woonden daar zelfs. Die nodigden mij dan uit voor een longweekend. Met Transavia was dat niet zo erg duur, dus… In plaatsen als Marbella, zeker Benidorm keek je dan verbijsterd naar de massale bouw die de oorspronkelijk prachtige kuststreken steeds meer tot onbewoonbare negorijen maakte. Jarenlang kon je de crisis zien aankomen, ik meed die delen dan ook zo veel mogelijk als de pest. Er zijn andere streken in Spanje, maar wat mij betreft zeker in Italië of Kroatië, die veel mooier zijn.

Er zijn nu gigantische aantallen huizen die beter nooit hadden kunnen worden gebouwd. Sanering kost afhankelijk van de deskundige die je spreekt naar schatting tussen de 150 en 400 miljard Euro. Laten we het op 300 miljard houden – vergelijkbaar met de helft van het Nederlandse BNP. Dat zijn dus de verliezen door de maffia in ‘de boom’ veroorzaakt, waar de gewone burger nu voor mag opdraaien.  Welke politicus durft die confrontatie aan, zeker als partijgenoten mede schuldig zijn aan deze massale fraude..

• Het probleem zit vooral bij de locale banken, soms gedwongen gefuseerd in de bijvoorbeeld de Caja Bankia, waar de regering enkele dagen geleden 4 miljard Euro aan leningen moest converteren in eigen vermogen. In feite betekent dit nationalisatie van de bank in het land . Het bestuur bestaat uit voornamelijk Partido Popular partijbonzen, de regerende politieke partij. Niet erg vertrouwenwekkend, ‘to put it mildly’; het hoofdkantoor lijkt erg toepasselijk op de toren van Pisa. Het gebouw lijkt elk moment te kunnen omvallen.

Private schulden liggen in Spanje ver boven de 200% van het BNP (net als mede-patiënt op dit terrein: Nederland). Het land ontkomt niet aan massaal verlies nemen als het binnen het Euro gebied moet worden gehouden. Lukt dat niet dan komt ook Nederland in een langdurige depressie terecht. Alleen al de ING zou opnieuw failliet dreigen te gaan, omdat zo’n deconfiture  90 % van het eigen vermogen van het hele concern zou kunnen kosten. Als het tenminste totaal mis zou gaan in Spanje door afschrijving van het belang van ING Direct aldaar.

Maar toch corruptie moet nu grootschalig worden aangepakt anders komt het nooit meer goed. Dat is de sleutel tot succes anders wordt Europa een Avondland. De tweede factor is dat de Zuidelijke landen beter moeten kunnen concurreren, dat vraagt ingrijpende hervormingen van de arbeidsmarkt, ook dat doet pijn, veel pijn. Het tijdperk van makkelijke oplossingen is echter voorbij. Laten we Spanje maar veel sterkte wensen, dat is ook in ons belang en intussen moeten we ook bij onszelf ook de zaken snel op orde brengen. Diegenen die nog steeds de EU snel willen verlaten hebben heel wat uit te bleggen als dit ook gebeurt met verliezen die kunnen oplopen tot 15% van het BNP.

Gerelateerde berichten:

1. Costa del ‚weg met de lol’ in Spanje
2. Spanje, minder solide dan het lijkt
3. Het drama Spanje

Elfferich heeft vooral in de jaren tachtig toch wel aardig wat bewijs naar boven weten te halen dat er tijdens die strijd wel degelijk een Duitse zogenaamde “Vijfde Colonne”actief is geweest. Een ander belangrijk punt van hem was dat de Duitsers het bombardement op 14 mei bewust hebben doorgezet, ondanks het feit dat ze wisten dat Rotterdam zou capituleren.

Elfferich doet dat bijzonder gedetailleerd in het boek “Rotterdam werd verraden”. Bij het uitbreken van de oorlog woonden zo’n 5000 Duitsers in de gemeente Rotterdam met natuurlijk min of meer verwante leden van de NSB.

Daarvan waren er een kleine 300 overtuigde nazi’s bij de Rotterdamse politie geregistreerd. En zij werden ook direct na de Duitse inval geïnterneerd, onder meer in de toenmalige Doelen. Maar hij geeft ook voorbeelden van verborgen Duitse uniformen en soms wapens in havenloodsen in bedrijven die eigendom waren van Duitse ondernemingen. Een mooi voorbeeld is de afgekeurde Nederlandse marinier J.H.W.Dijkman , die als klusjesman werkte bij het in Duitse handen zijnde hotel Weimar aan de Spaanse Kade. Hij vertelde dat hij in de kelder een afgesloten gedeelte was waar hij, toen hij de deur open kreeg, kisten gevuld met uniformen en laarzen zag. Dat was begin 1940. Hij werd direct op staande voet ontslagen.

Ik vond nog meer interessante feiten en feitjes bij Elfferich. Bij het bombardement ging het eigenlijk om de vraag wat precies was gebeurd. Was het, zoals de Duitsers beweerden, in feite een klein bombardement geweest dat door het falen van de Rotterdamse brandweer was uitgegroeid tot een enorme vuurzee, of in de versie van Elfferich, een bewust terreurbombardement om die stijfkoppige verdedigers een lesje te leren. Elfferich geeft zeer gedetailleerd het aantal brandbommen dat de Duitse vliegtuigen aan boord hadden. Ook waren direct na het begin een aantal waterleidingen verwoest waardoor de Rotterdamse brandweer ook weinig kon doen.

Hij geeft een ander voorbeeld aan de hand van de Duitse propaganda. Er werd uitgebreid getoeterd dat de Duitse parachutisten het Belgische fort Eben-Emael zo snel hadden veroverd, maar over de mislukte aanval op Rotterdam en in feite ook op Den Haag werd veel minder lawaai gemaakt.

Want dat was toch de grootste tegenslag voor de aanvallers. Bij de Afsluitdijk bij Kornwerderzand kwamen ze er niet door. En in Rotterdam werd het Duitse leger tot de eigen verbijstering tegengehouden.

Wat ik ook niet zo besefte was dat de Duitsers aanvankelijk van plan waren alleen Limburg en Brabant te annexeren en het gedeelte boven de grote rivieren in een soort onafhankelijkheid als Nederland te laten bestaan. Een soort Vichy dus.

Vrij kort na het bombardement liet Hitler weten grootse plannen met Rotterdam te hebben. Het zou een soort Londen moeten worden met miljoenen inwoners en natuurlijk de belangrijkste stad en haven van geheel West Europa….

Gerelateerde berichten:

1. Daar neem ik mijn hoed voor af, de metro van Rotterdam
2. Dodenherdenking, wie wel en wie niet ?
3. Mulisch dood

En tenslotte heb ik met veel Fransen in alle soorten en maten en politieke voorkeur gesproken.

Als je die ervaringen vergelijkt met hoe er door het Nederlandse “professionele” journaille wordt bericht over de gebeurtenissen rond de verkiezingen in landen als Frankrijk (en ook Griekenland) en de resultaten van die democratische gebeurtenissen, dan valt die vergelijking niet bepaald positief uit voor Nederland en de Nederlandse media.

Tijdens en na verkiezingen steeds meer inhoudelijke discussie over de aanpak van de crisis.

Een mooi voorbeeld daarvan zijn de onlangs gehouden presidentsverkiezingen in Frankrijk. Terwijl je in Nederland alleen maar hoort dat “bezuinigen moet”, “het huishoudboekje op orde moet komen” en veel verontruste, eenzijdige berichten leest en hoort over de nieuwe gekozen president in Frankrijk, zie je bv juist in een land als Frankrijk zowel tijdens de debatten op t.v. tussen o.a. Sarkozy en Hollande, maar ook na afgelopen zondag steeds meer ruimte ontstaan voor inhoudelijke, fundamentele discussies over de effectiviteit van de tot nu toe gevolgde eenzijdige aanpak van de traditionele middenpartijen om de crisis te bestrijden en mogelijke andere mengvormen.

Opvallend daarbij is dat inmiddels ook captains of industry zich in die discussie mengen. Zo roepen sommigen in het openbaar op om meer aandacht te besteden aan de dagelijkse gevolgen van de eenzijdige bezuinigingen voor de “gewone burger”. En ze stellen voor om na te denken over het iets langer de tijd nemen om te bezuinigen, de 3% te bereiken en tegelijkertijd de economie structureel te hervormen. Kortom, om tot een meer coherente, holistische aanpak te komen. Op maat. En de verschillende media op radio, t.v. en de geschreven pers besteden aandacht aan deze geluiden en geven daar ruimte aan. En dat is goed nieuws.

Groeiende aandacht dagelijkse bestaan van middengroepen en mensen aan de onderkant van de samenleving.

Dan gaat het onder andere over het effect van politieke keuzes zoals waar je op bezuinigt, het tempo van de bezuinigingen, het belang van structurele maatregelen om de economie van het oude Europa te hervormen in het licht van de opkomende economieen, het voorkomen dat de consumentenvraag nog meer in een neerwaartse spiraal terecht komt en de mogelijkheid om in het kader van de internationale concurrentiekracht van een land de gevolgen van bv de globalisering en delokalisatie van productie (en dus werkgelegenheid) tijdelijk in specifieke gevallen (regio’s en/of industrietakken) te temporiseren om de nationale, regionale of lokale economie de gelegenheid te geven zich te herstructureren en voor te bereiden op de nieuwe internationale realiteit. Kortom een holistische benadering. Met gerichte maatregelen in onderlinge samenhang.

Om situaties te voorkomen zoals nu in sommige dorpen en regio’s van Noord en Oost Frankrijk met een werkeloosheidspercentage van 25-50%. Met veel laag opgeleide mensen, zonder enig uitzicht op werk. En met sociale voorzieningen waar niemand meer van rond kan komen met steeds sterker stijgende prijzen van de dagelijkse levensbehoeften. Men stelt dus voor om een politiek te voeren van “en, en, en” ipv kunstmatig “of, of”. In combinatie met simpele dingen als “het goede voorbeeld geven” en het proberen te herstellen van vertrouwen in de politiek. Te beginnen bij de president.

Met daarnaast als doel om acute (zie Griekenland of Spanje) of geleidelijke verpaupering van grote hoeveelheden mensen te voorkomen of het transitieproces in ieder geval te verzachten voor bepaalde groepen mensen. En om de logische politieke consequenties van de tot nu toe gevolgde aanpak te vermijden: dat die mensen vervolgens in steeds grotere aantallen gaan stemmen op echt extreem rechts of echt radicaal links (hebben we trouwens allebei niet in Nederland). Als je bv kijkt naar de kaart van Frankrijk en de stemmen op extreem rechts, dan komt die kaart 100% overeen met grensregio’s waar onvoorbereide globalisering en delokalisatie van productie en werkgelegenheid heeft geleid tot massale armoede/werkeloosheid. Met regio’s op het platteland die leeglopen. En met regio’s waar veel mensen met kleine pensioenen wonen of waar in de grote steden aantoonbaar grote problemen zijn met grote groepen vaak kansloze buitenlandse emigranten (bv in Zuid Frankrijk).

Het stemgedrag van veel kiezers uit midden- en lagere sociale klassen in Frankrijk en Griekenland alsook de mensen met een uitkering en met die kleine pensioentjes is zo dus heel simpel te verklaren: het zijn mensen die horen bij groepen die de zwaarste lasten dragen van de draconische bezuinigingen en politieke keuzes van de traditionele partijen. En diezelfde mensen zien dat dezelfde politici die zelf aan de macht waren de afgelopen 20 jaar en de schulden op hebben laten lopen, nu plotseling oproepen tot draconische bezuinigingen en tot offers. En daar zelf weer de leiding aan willen geven.

Politici zouden zich moeten realiseren dat de historie heeft geleerd dat als je de middenklassen en de onderste klassen in de samenleving onevenredig hard aanpakt terwijl jezelf aan de “kaviaar” blijft, dat die mensen van hun democratisch recht gebruik gaan maken om te stemmen op mensen en partijen die a. nog niet aan de beurt zijn geweest (dus je weet nog niet of ze het waar maken of niet) b. horen bij de extreme rechter- en linkerkant van het lokale politieke spectrum. Of om blanco te stemmen zoals veel stemmers in de 2e ronde van de presidentsverkiezingen in Frankrijk hebben gedaan. Sarkozy heeft de verkiezingen verloren omdat Le Pen haar volgers opriep om in de 2e ronde blanco/ongeldig te stemmen. En niet op Sarkozy. Game over.

All animals are equal but some animals are more equal than others.

Feit is dat steeds meer mensen in landen in Zuid Europa zich voelen zoals de dieren uit “Animal farm” die van buiten naar binnen kijken en zien dat de varkens die na de revolutie aan de macht zijn gekomen zich tegoed doen aan buitensporig eten en drinken, terwijl zij niets hebben: “all animals are equal, but some animals are more equal than others”. En eenzelfde proces is op een voorlopig minder dramatisch niveau in Nederland aan de gang.

Het politieke signaal dat de mensen uit deze middenklassen en de lage sociale klassen hebben gegeven tijdens recente verkiezingen niet serieus nemen en ze links laten liggen is een gevaarlijke strategie zoals de geschiedenis van de jaren ’30 van de vorige eeuw ons heeft geleerd.

Want de kiezer in die landen is niet achterlijk: men vertaalt de dagelijkse ervaringen met de concrete persoonlijke gevolgen van de gevolgde politiek van de “rigeur” en zijn varianten van de laatste 20 jaar in concreet ander stemgedrag. Niet meer en niet minder.

Dit is niet links, noch rechts, maar kijken naar de dagelijkse gevolgen van politieke beslissingen op het leven van steeds grotere groepen mensen. En daarom is een openlijke discussie over de effectiviteit van maatregelen en de mogelijke gevolgen voor onze democratie en onze toekomst een must. Ook in Nederland.

Lessen uit de geschiedenis van de 20e eeuw.

Iemand als Francois Hollande is aan de ene kant een raspoliticus, een opportunist en opgeleid op de ENA zoals Sarkozy, maar aan de andere kant is hij zich door zijn vele dagelijkse contacten met gewone mensen (zoals Chirac dat ook deed) zeer bewust van wat er zich aan het afspelen is en dat je dus naast bezuinigingen en ombuigingen (inclusief het je houden aan de 3%) ook concrete aandacht moet geven aan het stoppen van dit proces van marginalisatie en uitzichtloosheid voor steeds grotere groepen mensen. Kortom, van de radicalisering van steeds meer mensen in de Franse samenleving. Sommige maatregelen zijn symbolisch, maar wel krachtig: zo heeft hij inmiddels al besloten om de salarissen van hemzelf als president en de ministers met 30% te verlagen. Dat heb ik in de Catshuis-plannen en het “kunduz-akkoord” nog niet gezien.

Of het lukt? Ik weet het niet. Een ding is zeker: waar die andere, traditionele aanpak in de praktijk inmiddels toe leidt is inmiddels duidelijk zichtbaar in een aantal landen: loze beloften (zie Sarkozy met zijn beloften aan de arbeiders in Noord Frankrijk) en groeiende uitzichtloosheid voor steeds meer mensen. Met als gevolg politieke radicalisering en ondermijning van de democratie.

We hebben mensen met visie nodig, met durf, met passie en met een hoog e.q. om het vertrouwen van grote groepen burgers te herwinnen. Door perspectief te bieden en eerlijk en open te converseren. Om zo te voorkomen dat we op termijn in Europa en daarna in de wereld vervallen in de “traditionele” aanpak voor het oplossen van economische crises in de 20e eeuw: het voeren van oorlogen om opnieuw te kunnen beginnen en om van grote hoeveelheden (potentiele) werkelozen af te komen.

En daarbij spelen de verschillende media een belangrijke rol: maak het de politici, de wetenschappers en elkaar moeilijk. Op inhoud. Zorg voor inhoudelijke debatten. Bereid je goed voor en praat niet alleen maar mee. Dan dien je de democratie. En help je mee aan nieuwe, concrete oplossingen en aan een nieuwe wereld. Inclusief in Nederland.

Gerelateerde berichten:

1. Niet gedownload, toch afgesloten
2. Een nieuw Monetair Fonds lost de euro-crisis niet op
3. Leiderschap anno nu: wat er niet in zit kun je er ook niet uithalen

Jolande Sap, vertegenwoordigd niet mijn politieke stroming, maar ik heb wel bewondering voor haar. En dus lees ik graag haar zienswijze over de staatsschuld. Zij noemde het een paar weken geleden nog een obsessie, die het zicht op de werkelijke problemen ontneemt. Volgens haar schuiven we niet alleen de schulden en rentelasten door naar de toekomst, maar ook de opbrengsten. Dat is op zich juist als het gaat om structurele investeringen zoals infrastructuur of onderwijs. Het gaat zeker niet op als de uitgaven gaan naar subsidies zonder een bijpassende diepte-investering. Daar komt bij dat toekomstige generaties misschien liever zelf willen kiezen. Het is net zoiets als je ouders een huis kopen van € 300.000 en een hypotheek van € 400.000 en zeggen dat ze het allemaal voor jou hebben gedaan.

Voorts stelt Sap dat de Nederlandse staatsschuld volledig binnenlands gefinancierd wordt, dus dat is geen probleem. Waarom zou het geen probleem zijn als het binnenlands gefinancierd zou zijn geweest? Het is namelijk niet zo. Volgens de OESO is meer dan 60% van de Nederlandse staatsleningen in handen van het buitenland. Sterker nog, dat is meer dan in Frankrijk, Spanje of Italië. Dat Nederland een overschot op de betalingsbalans heeft staat daar los van. 

Het is geen kwestie van voor of tegen schulden, dan wel het wel of niet willen investeren in de toekomst. Het is gewoon een kwestie van rekenen. De Nederlandse staat betaalt dit jaar € 11 miljard aan rente en dat bedrag loopt alleen maar op. En dan hebben we nog geluk, dat door de eurocrisis, de rente voor Nederland is gedaald. Laten we het tekort sneller oplopen dan is afgesproken, zal ook onze rente stijgen. Het is moeilijk om niet geobsedeerd te zijn als de staatsschuld dagelijks met € 82 miljoen stijgt. 

Het CDA wil het liefst alle schuld aflossen, maar dat lijkt een grote stap te ver. Laten we eerst maar eens kijken naar een begroting in evenwicht. Het volledig aflossen van staatsschulden kent overigens ook z’n keerzijde zoals uitblijvende rente-inkomsten voor pensioenfondsen. En wie weet vangen we nog eens een aardig bedrag voor de ABNAMRO. 

Tot dan, laten we hopen dat ongebalanceerd rechts de begroting weet te balanceren.

Michael Toorop

Gerelateerde berichten:

1. Rente wordt steeds meer tot last

• Dat beheerskosten bij de politie, brandweer, onderwijs, zorg, woningcorporaties, alsmede sociale voorzieningen volledig uit de hand zijn gelopen terwijl dit de kwaliteit van de dienstverlening vaak alleen maar heeft aangetast.
• Dat vooral Linkse politici alsmaar roepen dat we ons niet kapot moeten bezuinigen, terwijl de overheid voortdurend buiten schot blijft. Echte hervormingen op de arbeids, woning- en zorgmarkt worden geschuwd want dat maakt de verwende achterban alleen maar aan het schrikken.
• Dat we vol zitten met nutteloze bestuursorganen waar ex-politici elkaar de bal toespelen, banen stapelen en aldus hun zakken volladen.

Remedie van Links, maar eigenlijk vaak ook Rechts, belastingen omhoog, nog meer schulden maken en hopen dat het schip van Staat niet strand. Als het fout loopt dan heeft Brussel het gedaan.

Bankiers/verzekeraars zijn ook verslaafd, niet aan hun klanten met zorgplicht, maar aan veel geld voor henzelf. De cultuur in die branche is dat een beetje bankier al gauw een paar miljoen mag kosten, al dan niet inclusief bonus. Hij heeft, als hij al wat ouder is, grootschalig direct of indirect meegewerkt aan verkoop van woekerpolissen, verkoop van zinloze derivaten om risico’s af te dekken, verkoop van waardeloze hypotheken aan beleggers  en leningen aan insolvabele landen. Nu het goed is mis gegaan, mogen wij – de belastingbetaler – de rekening betalen. Resumerend een wanprestatie moet veel geld kosten om het systeem te redden, snapt u?

Maar wij de burgers zijn helaas ook verslaafd, we willen niet inleveren, we zijn ‘eigenaar’ van huizen die feitelijk meestal van de bank zijn, we willen 36 maanden WW, als we al ontslagen mogen worden; elk jaar meer inkomen, vroeger met pensioen zeker als we ‘zwaar’ werk doen. We willen goedkope maar kwalitatief hoge zorg, als waren wij de zon die voor niets opgaat. Gratis onderwijs, want er moet een kennismaatschappij komen met lage entreedrempels. De wegen en openbaar vervoer moeten puik zijn anders kost reizen ons teveel tijd, wachtend in een dure meestal geleasde  auto in de file. We betalen nog wat aflaten aan meestal inefficiënte ontwikkelingshulp om ons geweten te sussen.

Zo bezien zijn wij niet meer te redden, net zo min als het West Romeinse Rijk, tenzij er een gigantische cultuurschok komt. Die komt alleen als er een echte crisis komt. Niet als de kredietcrisis, evenmin de Euro- of banken crises want die zijn van te lichte omvang om ons wakker te schudden. Nee het zal een nieuwe beurskrach als in 1929 moeten worden met massale werkloosheid of WO III, of  een immigranten invasie die lijkt op Djengis Kahn, dan wel een Tsunami die een groot deel van Europa overspoeld, of iets dergelijks

Te pessimistisch? Wordt dan wakker en eis eindelijk echte resultaten, bij uw politieke partij,  uw bank, uw vrienden en familie, uw kinderen en van uzelf. Het is nog niet te laat, maar als u een politicus hoort die zegt:

• We moeten ons niet kapot bezuinigen, dus de belastingen moeten omhoog
• We kunnen niet in het eigen vlees snijden als het om publieke organisaties gaat
• Verworven rechten zijn heilig
• De Wajong en AWBZ mogen niet worden hervormd
• Hypotheekrente blijft aftrekbaar
• De huren mogen niet omhoog
• Ontslagrecht mag niet worden aangetast
• Ontwikkelingsamenwerking is heilig zonder dat kan worden aangetoond dat het werkt
• De EU is de boosdoener (of bondskanselier Merkel)
• De Eerste Kamer, de provincies en alle adviescollege’s moeten blijven bestaan

Dan moet de alarmsirene gaan loeien, bij hem/ haar moet u NIET zijn.

Gerelateerde berichten:

1. Westerse welvaart in gevaar
2. De politieke cultuur verandert nauwelijks door Rutte I
3. D66 en GroenLinks begrijpen nog niet dat politieke cultuur veranderd is.

In een van mijn eerdere bijdragen op dit forum heb ik uitgelegd waarom het verklaarbaar is dat politici hun verantwoordelijkheid ontlopen. Besluit je immers aan (groepen) burgers hun wettelijke of informeel toegekende privileges te ontnemen, dan staat hun niets meer in de weg om bij de volgende verkiezingen te vluchten in de armen van een ander waarvan zij hopen dat die ervoor zal zorgen dat alles weer wordt zoals het was. In de samenleving waarin wij leven, is de dominante cultuur dat het altijd een ander moet zijn bij wie de rekening terecht dient te komen. 

Zo is de Franse kiezer gevlucht in de armen van François Hollande. De linkervleugel van dezelfde socialistische roofvogel. In landen waar feitelijk of formeel sprake is van een tweepartijenstelsel, valt er doorgaans immers weinig te kiezen. En de Griekse kiezer heeft, net als bijvoorbeeld in Nederland het geval is geweest, dit weekend gekozen voor de uiterst linker of rechter zijde van het politieke spectrum. De gevestigde partijen daarbij voor dood achterlatende. Kiezersgedrag is daarom tamelijk voorspelbaar. De stem gaat naar degene die de belofte doet of de hoop wekt op betere tijden. 

Wat mij verbaast is dat wij als geëmancipeerde en geeduceerde burgers dit spel kritiekloos en vol enthousiasme blijven meespelen. Met andere woorden het verbaast mij dat wij ons wat dat betreft laten leiden door beloften en hoop, geuit door voor ons volslagen vreemden. Niets is toch stommer en zotter dan dat? Het is helemaal vreemd omdat wij in ons dagelijks leven, zowel privé als op de werkvloer, er alles aan doen om ons handelen te baseren op feiten teneinde risico’s of onzekerheid zoveel als mogelijk uit te sluiten. Dat wordt als rationeel en bijzonder verstandig beschouwd. 

Maar als het gaat om de vraag door wie je de komende jaren wordt geregeerd en aan wie je onder dwang een deel van je zuur verdiende inkomen dient af te staan, vinden wij het de normaalste zaak van de wereld om ons te laten leiden door gebakken lucht. Beloften en hoop zijn toch niets meer en minder dan dat? Het zijn gladde verkooppraatjes over luchtkastelen en een gedroomde werkelijkheid. De rauwe werkelijkheid is dat de hoop en de beloften na de verkiezingen als sneeuw voor de zon verdwijnen en dat wat werkelijk moet gebeuren als een hete aardappel wordt doorgeschoven. 

Ik heb ervoor gekozen om dit spel niet meer mee te spelen. Ik wil mijzelf niet voor de gek laten houden. Ik ben daarom gestopt met stemmen omdat dat mijns inziens de enige effectieve manier is om de legitimiteit aan het spel te ontnemen. Het is soms beter oplossingen buiten het bestaande systeem te zoeken dan er in. Hoop is vluchtig. 

Kim Tjoa, www.kimtjoa.nl

Gerelateerde berichten:

1. Een glimpje hoop voor gematigd rechts
2. Lagere rechters zijn meestal vrouw, stemmen D66 en lezen NRC, so what?
3. Hoop voor de dollar

In de jaren zestig en zeventig sprak men over de zogenaamde Hollandse ziekte, als men bedoelde dat het tafelzilver (in ons geval aardgas) werd verkocht , de munt relatief te duur werd (of was) en de economie achteruit ging. De Hollandse ziekte nieuwe stijl lijkt af te stevenen op minder bezuinigen, tekorten op te laten lopen en vooral de overheid te laten groeien. 

Maar de uitkomst staat ook al vast. Minder bezuinigen betekent simpelweg meer schulden. Men schijnt maar niet te willen begrijpen dat een tekort van 3% al een compromis is, want de staatsschulden blijven ook bij een tekort van 3% oplopen. Ook relatief ten opzichte van het Bruto National Product. Men heeft het nog niet eens over het terugbetalen van de schulden. 

Als de President-elect Hollande zich niet schikt naar de Europese afspraken zal hij ervaren wat het is als de rente gevaarlijk op gaat lopen. De rentelasten zullen sneller stijgen, dan hij de belastingen kan verhogen. Het is begrijpelijk dat veel mensen op hem hebben gestemd omdat ze geschrokken zijn van de maatregelen op de korte termijn. Echter het probleem vooruit schuiven maakt het alleen nog maar erger. Inmiddels putten socialisten in Engeland, Ierland en uiteraard Nederland hoop uit de Franse omslag. 

De Grieken kunnen na deze verkiezingen, nog maar 1 kant op en dat is richting de uitgang. Ze krijgen echt hun Drachmes weer terug, en dan kunnen we allemaal gaan zien hoe fijn het is om uit de euro te stappen. 

In Nederland zat het tij sinds de jaren zestig aardig mee dankzij de aardgasbaten. Vele miljarden zijn gespendeerd, zonder er iets blijvends van te bouwen. Niet dat onze belastingdruk nu zo laag was in vergelijking met andere landen die geen bodemschatten hebben. Als we de aardgasbaten niet zouden hebben gehad, was ons tekort nu 6,5%. 

De Hollandse ziekte blijft ons parten spelen. En nu komen de verkiezingen eraan. Drie partijen (waarvan er twee notoire “nay sayers” zijn)  knabbelen en zagen aan de afgesproken (en door Nederland sterk bepleitte) begrotingsafspraken. 

Nu er al sinds het uitbreken van de financiële crisis 11 regeringen in Europa zijn vervangen, wordt het continent er niet stabieler op. Het voordeel is wel dat de waarde van de euro zal zakken en Europa er qua prijs iets concurrerender op wordt. 

Met de verkiezing van Hollande krijgt de Hollandse ziekte 2.0 een nieuwe dimensie.

Michael Toorop

Gerelateerde berichten:

1. De KNVB en de Hollandse ziekte
2. Nieuwe toekomst, nieuwe kansen, nieuwe mensen
3. Een nieuwe supercyclus