Jan Booister is co-auteur 

Het was natuurlijk vervelend voor de omwonenden,  moeilijk voor de brandweer en het personeel van het bedrijf ( waarover we nog niemand hebben gehoord)  en niet te vergeten het personeel van de aanpalende bedrijven. Maar het was geen ramp. Er zijn geen doden of gewonden gevallen. De overheid was niet radeloos en de mensen niet reddeloos.

De brand hoort thuis in de grootste categorie. Branden die gemakkelijk een echte ramp kunnen worden.

Hier in Rijnmond  vallen veel gebeurtenissen daaronder. Dat is een hele lijst. Zoals de ontsnapte gifwolk van Deltachemie in 1963 die net tussen Vlaardingen en Maassluis dreef waardoor grootschalige evacuaties werden voorkomen als gevolg van de toevallig gunstige wind. Of de enorme brand bij CMI aan de Keileweg in 1996 waarbij door gunstige wind eveneens veel erger kon worden voorkomen.

Of Vopak in 2003. 

En dan nu Chemie-Pack in Moerdijk. Deze en andere ongevallen hebben vooral gemeen dat de overheid, inclusief de brandweer, niet meteen wist wat er moest gebeuren. Dat is ook niet eenvoudig. Wekelijks komen er nieuwe chemische stoffen bij in gewijzigde samenstelling. De gedwongen registratie van de voorraden staat onder druk van het bedrijfsleven dat snel wil kopen en verkopen.

Na CMI kwam er opnieuw aangescherpte regelgeving. Betere registratie, opslag in compartimenten en ook veiliger verpakkingen. Bij Chemie-Pack lijkt het erop dat de brandweer in eerste instantie niet precies wist wat moest worden gedaan.  Het blussen met water had tot gevolg dat het vuur zich onder de hekken door kon verspreiden naar andere bedrijven, waar ook enkele andere tanks tot ontploffing kwamen. Brandweercollega’s uit de rest van het Rijnmondgebied hebben dan ook zware kritiek op deze “beginnersfouten”.

Toch werd de brand uiteindelijk professioneel verstikt en konden we weer opgelucht ademhalen. Opnieuw liep het met een sisser af.

Maar het was geen ramp.

De meest recente echte ramp op dit gebied was de explosie van een opslagtank van DSM  in het Botlekgebied op 7 december 1991. Zeven doden en drie gewonden.

Op 20 januari 1968, ontplofte om 04.23 uur een olietank van Shell- Pernis, net de grootste raffinaderij ter wereld, met desastreuze gevolgen. Twee doden en 85 gewonden. Brandende olie en diesel, brandende brokstukken van de tank veroorzaakten de vernietiging van drie kraakinstallaties, een zwavelfabriek en maar liefst tachtig opslagtanks. In Pernis en Hoogvliet sneuvelden vrijwel alle ruiten. Dat was een hele grote ramp. 

Ook  nu is nog steeds niet alles bekend. Ook nu zien mensen die aan de noordkant van de Waterweg, vooral ‘s nachts, van alles gebeuren bij Pernis, de Botlek en Europoort waar ze nooit iets over in de krant lezen. Kennelijk een geliefd tijdstip om van alles te lozen. Mensen die in de jaren zestig en zeventig hun jeugd in dat gebied doorbrachten moesten met hun brommer tussen Rozenburg en de pont in Maassluis door gele en stinkende wolken tuffen. De lange sjaal meerdere malen om neus en mond gewikkeld. Prikkelende ogen. Stankwolken overspoelden geregeld het Rijnmondgebied. Melk van koeien bij Vlaardingen mocht wegens een te hoog gehalte aan dioxine (afkomstig van het gras) niet in de verkoop worden gebracht. 

En elke keer kwamen er weer nieuwe eisen, nieuwe regelgeving, vaak met moeite afgedwongen. Vaak dreigden bedrijven te vertrekken wanneer, in hun ogen, te hoge veiligheidseisen werden gesteld.

Dat brengt ons terug in Moerdijk. De chemische industrie in Moerdijk is begonnen in 1968.  Aanvankelijk was de aanvraag van Shell om daar uit te breiden afgekeurd door de Nederlandse regering. Het milieu speelde nog niet zo’n grote rol, maar de noodzakelijke verdieping van de Dordtse Kil was veel te duur. Daar wist Shell wel raad mee. Het Algemeen Dagblad opende de voorpagina met een kop in de trant van “Shell vertrekt naar Antwerpen”.

Per ongeveer kerende post kwam de toestemming.

Inderdaad, controles kunnen nooit streng genoeg zijn. Brandweerlieden nooit goed genoeg opgeleid. Maar zoals wetenschapsredacteur Simon Rozendaal onlangs naar aanleiding van uitlatingen van minister Opstelten in Elsevier schreef: “Kom op Opstelten, Moerdijk was geen ramp”

Een overzicht van alle explosies, rampen en bijna rampen sinds 1945 vindt u op : www.zwaailichten.nl

Zie ook Vandaag &Morgen

Gerelateerde berichten:

1. De onderbuikgevoelens komen in Nederland steeds meer bovendrijven
2. Rente wordt steeds meer tot last
3. Het verboden woord is ***opa
4. Rotterdam: PvdA steeds meer multiculti-partij
5. China treedt economisch steeds meer op de voorgrond

Een Reacties to “Het steeds meer overtrokken gebruik van het woord RAMP”