Nederland heeft meer schulden dan U denkt
NRC.NEXT publiceerde vanochtend het artikel ‘Het kapitalisme is uit de hand gelopen’. Kort samengevat: het moreel besef is sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw verslapt. Dat die samenvalt met de ontkerkelijking mag toeval zijn, maar dat is wellicht tóch wel de reden. Het Calvinisme leerde ons immers dat rijkdom niet meteen moest worden uitgegeven, maar moest worden geherinvesteerd. (..) De socioloog Weber betoogde in het begin van de vorige eeuw dat er een grote samenhang was tussen protestantisme en ondernemerschap, wat op hetzelfde neerkomt.
Ik laat die theorie even voor wat die is, maar neem de gegevens van de schuldenpositie over die in de krant worden vermeld. Het gaat om de totale schuld van overheid, bedrijfsleven en huishoudens. Dat de overheden fors hebben geleend weten we inmiddels. Dat banken dat ook deden, zeker in relatie met hun minimale eigen vermogen snappen we ook allemaal. Maar er is meer: alle bedrijven nemen tegenwoordig gemiddeld
genoegen met veel minder eigen vermogen gerelateerd aan het totale vermogen dan in de jaren zestig. Zelfs in de jaren tachtig was de solvabiliteit vaak nog 50% of meer. Nu is dit nog veel minder, door het rendement op te schroeven met veel meer leverage. En de consument die leent zich suf, via hypotheken of ander consumentenkrediet.
Huizenprijzen minus dertig procent?
Wat blijkt: Nederland is een van de landen met de grootse schulden (400% van het BNP) van het Westen, meer dan menig PIIGSland en meer dan in Amerika!! Wij worden wat schulden maken slechts overtroffen door het VK. Schulden zijn een voorschot op de toekomst waarvan de rekening pas later komt. Aan die pijnlijke waarheid zullen we in Nederland in het komend decennium worden herinnerd. Het is daardoor zeer goed denkbaar dat de huizenprijzen, die kunstmatig zijn opgepomd door de hypotheekrenteaftrek nog een
zware klap zullen krijgen, als we onverhoopt in een recessie komen. In Amerika is er inmiddels dertig procent af, waarom zou dat bij ons ook niet kunnen gebeuren als veel mensen hun schulden niet meer kunnen betalen? Het bankwezen kan dan ook zware klappen tegemoet zien de straf die ook Ierland kreeg voor een in verhouding te groot bankwezen.
Zo bezien is er geen enkele reden om ons op de borst te kloppen vanwege ons solide gedrag, integendeel consumenten, bedrijven en overheid doen er goed aan teveel schulden weer te beschouwen als een teken van karakterzwakte. Dat veel Nederlanders dat nog niet inzien en menen dat de bomen tot in de hemel groeien mag worden afgeleid uit de uitkomst van de raadpleging over het pensioenakkoord. Liefst 96% van de leden van FNV Bondgenoten stemden tegen. Men wil steeds meer, maar wie kan nog betalen is de vraag?
Gerelateerde berichten:
@Grimbert,
.
Je beschrijving van de investeringsstop bij SHV is in de periode 2001-2004 ook op brede schaal toegepast in de telecommunicatiesector.
.
Eind jaren negentig, toen de liberalisatie in die bedrijfstak net op gang kwam, had een bedrijf als KPN nog een gearing van 50%. De kasstroom uit de balans was dusdanig dat voor zo’n bedrijf geld lenen eigenlijk niet nodig was. Voor banken was telecom niet zo’n attractieve sector, want weinig noodzaak voor grote leningen en emissies. Daar is bij KPN met de aankoop van E-plus en frequenties niet veel van overgebleven.
.
Idem dito voor de andere grote Europese telecombedrijven. Er is echter grootschalig ingegrepen met investeringsstops en enige prijsverhoging tot verbijstering van veel analisten spoot toen het geld bij de (mobiele) telecombedrijven en kabelaars eruit.
.
De oude gearing is echter nooit hersteld. Vast vanwege accountants die “luie balans” mompelen.
.
Het is overigens wel duidelijk dat het echte investeren in nieuwe infrastructuur in de telecomsector vanaf 2002 door banken op grote schaal afgeremd is. Zij zaten ook nog met teveel leningen bij de gevestigde partijen en hadden geen behoefte om even wat Schumpeteriaanse creatieve destructie door de markt te laten gaan.
.
Nu zijn echter tech-spelers als Apple, Microsoft en Google qua balans oncontroleerbaar geworden voor de financiële sector.
.
Google heeft bij haar IPO al laten zien hoe je de investeringsbanken bij een beursgang vrijwel volledig buiten de deur kan zetten. Wat er echter nog niet is gebeurd is dat techbedrijven collectief hun kasgelden in een nieuwe bank gaan stoppen die infraprojecten gaat financiëren.
.
Zulke “Industriebanken” of “Infrastructuurbanken” worden af en toe als idee geopperd, maar om de één of andere reden is er nog geen echte stap gemaakt. Komen die er niet, dan gaan we vermoedelijk steeds zwaardere vormen van vendor-finance zien, omdat het voor bedrijven niet raadzaam is zaken te blijven doen met banken met veel te veel belang bij de status quo.
.
De Ministeries van Financiën en EL&I zouden, als ze werkelijk eens vooruit willen denken, een studie en planvorming kunnen initiëren naar het optuigen van nieuwe Industriebanken/Infrastructuurbanken in Nederland i.p.v. de zoveelste neuzelstudie over de hypothetische diensteneconomie en Holland Financial Center.
.
Je kunt er donder op zeggen dat de NVB tegen de creatie van dergelijke nieuwe banken is. Een goed signaal dat je dan werkelijk beet hebt.
Ook ik ben opgeleid met Weber en het calvinisme als handleiding van zorgvuldig zakendoen, maar een ruim half jaar geleden werd ik op DDS door een moderne student hardhandig gevloerd, aangezien er na modern onderzoek van zijn these niet veel overgebleven bleek. Maar dat was na mijn tijd (late jaren 80) gebeurd.
.
@Grimbert,
Het is idd nog maar kort gelden dat je zelfs als toezichthouder de accountant bij de bespreking van de jaarrekening min of meer verwijtend kon horen zeggen dat je een luie balans had. Het is goed dat dit inmiddels wel gecorrigeerd is.
.
Ik ben van mening, niet als wetenschapper maar als buger, dat we toe moeten naar het afschaffen van de rechtspersoon. Net als de Lloyds of London dat altijd heeft gehad. In deze internet tijd met zijn mogelijkheden voor crowdfunding en P2P banking is een rechtspersoon ook nergens meer voor nodig.
.
Ik denk dat natuurlijke personen deze crisis niet zouden hebben laten ontstaan. En als ik door mijn oogharen kijk zie ik dat deze beweging al begonnen is. Persoonlijke verantwoordelijkheid is heel reinigend.
[...] Bron Pluspost.nl Share and Enjoy: [...]
Ik werkte in de zestiger en zeventiger jaren bij SHV Holdings, daar hadden tweemaal miskleunen plaats met grote verliezen (naast heel veel successen). Die leidden in beide gevallen tot een tijdelijke (uitbreidings) investeringsstop omdat onze solvabiliteitsratio’s niet meer aan de minimale norm voldeden, na afboeking van alle verliezen. Die norm werd bewaakt door een strenge president-commissaris werkzaam bij de AMRO en die heette Jan van der Brink, de voormalig minister en vader/ grootvader van andere bankiers. Nadien heb ik dit nooit meer bij andere concerns meegemaakt, ook niet als veelvuldig consultant. Het lijkt mij het herinvoeren waard
Het komt weinig ter sprake maar volgens mij is het rekenkundig vereist dat de geldhoeveelheid met de nettorentevergoeding groeit. Met netto bedoel ik het percentage dat niet als risicopremie of kostenvergoeding nodig is. Als de geldhoeveelheid niet door natuurlijke geldschepping groeit (bancair) lijkt het mij vereist dat de centrale banken nieuw geld maken, zoals de FED doet maar de ECB tot nu toe nalaat. Anders krijg je deflatie en het wegdrukken van andere uitgaven door rentekosten. Lage rente is logisch bij een stabiele geldhoeveelheid.