Natuurlijk is het nog wild speculeren, met peilingen die nog alle kanten op kunnen springen en een verkiezingsuitslag die er op 9 juni heel anders uit kan zien dan we nu verwachten. Maar als het grote speculeren dan toch is begonnen, wil ik mij ook weleens wagen aan een voorspelling. Het zou zomaar kunnen dat we aankoersen op een kabinet, dat het CDA (en dus Balkenende) weer een tijdje in de oppositie wegzet. Goed, het moet (uitgaande van de huidige peilingen) dan wel een vierpartijen-coalitie worden, maar dan heb je ook wat. De terugkeer van Paars (PvdA, VVD, D66), aangevuld met Groenlinks. Onzin? Het is ieder geval een meer reële optie dan een rechts kabinet met – of met gedoogsteun van – de PVV.
Groen gerand Paars zou volgens de laatste peilingen al rond de 75 zetels zweven. Dus een verder herstel van bijvoorbeeld de PvdA of VVD zou voldoende zijn voor ‘Paars III’.

Feit is dat niet alleen Wouter Bos maar ook VVD-aanvoerder Mark Rutte zijn buik vol heeft van het CDA. En nu Jan Peter Balkenende opnieuw tot partijleider is aangewezen en de kans aanwezig is, dat het CDA opnieuw de grootste partij wordt, moet het voor de liberalen een nachtmerrie zijn om aan te koersen op een kabinet-Balkenende.
Of de PVV de grootste partij wordt of niet, dat doet er eigenlijk niet zoveel toe. Zou dat het geval zijn, dan zullen naar mijn mening alle formatie-pogingen stuklopen. Geen van de partijen wil immers Geert Wilders als premier van een volgend kabinet. En ik betwijfel ook zeer of de VVD wel in één kabinet wil zitten met de grootste concurrent op rechts: de PVV. Laat staan een minderheidskabinet, dat het moet hebben van PVV-gedoogsteun. Bij de partij van Wilders kan zich immers zomaar het LPF-effect voordoen: een inconsistente club die zich gaat gedragen als een kruiwagen vol kikkers.

In de laatste peiling van De Hond staan vijf partijen binnen een marge van zeven zetels bij elkaar (CDA, PVV, VVD, D66 en PvdA). Voorspellen wie de winnaar is, is daardoor nu nog onmogelijk. Maar stel dat ófwel PvdA, VVD dan wel D66 (al dan niet op de PVV na) op 9 juni de meeste stemmen vergaren, dan is er een gerede kans op een nieuw kabinet, zonder het CDA. Een kabinet Rutte-Bos of Bos-Rutte. Dit duo – beiden gepokt en gemazeld en het bedrijfsleven – ligt elkaar wel. En met de chemie ten aanzien van Alexander Pechtold als derde coalitie-partner komt het ook wel goed. Zeker als D66 het goed gaat doen bij de verkiezingen en (anders dan in Paars I en II) een volwaardige rol kan spelen binnen zo’n kabinet.

Iets minder chemie zal er zijn met de vierde coalitiepartner, die waarschijnlijk nog dit zal zijn om op voldoende steun in de Tweede Kamer te kunnen rekenen. GroenLinks is niet de gedroomde partner voor het paarse trio, maar het is wel zo dat de partij er hard aan toe eindelijk eens regeringsverantwoordelijkheid te dragen.

Eergisteren deed Femke Halsema in DWDD zowat een open sollicitatie. GroenLinks wil als het maar even kan in een kabinet van welke samenstelling dan ook. Behalve dan met de PVV. Toen Mathijs van Nieuwkerk concludeerde dat haar partij bereid was om daarvoor ‘vuile handen te maken’ zweeg Halsema instemmend.

Het zijn vier partijen in één coalitie, wat regeren er niet simpeler op maakt. Maar het kan wel, zeker als niet opnieuw de fout wordt gemaakt dat alles vooraf moet worden dichtgespijkerd met een knellend regeerakkoord. Gewoon wat afspraken op essentiële hoofdpunten en de rest overlaten aan wisselende meerderheden in het parlement. Het zou zomaar kunnen werken, met een sociaal-liberale agenda en vooral: goede afspraken over de aanpak van de crisis en de noodzakelijke sanering van de overheidsfinanciën.

Gerelateerde berichten:

1. We krijgen een rechts kabinet, Bos en Balkenende gaan weg
2. Pensioenfondsen kregen onder Paars de ruimte
3. Verplicht bankexamen? Voor het kabinet!
4. Kabinet kan nu niet meer om Neelie Kroes heen
5. Kabinet blijft ijzig stil na ‘Detroit’

9 Reacties to “Nieuw kabinet: Paars met een groen randje”