maandag 04 januari 2010, 01:30
Oudejaarsconferences: slap gelul versus hip variété
Tags: cabaret | freek de jonge | guido Weijers | hans sibbel.youp van 't hek | hans teeuwen | jan jaap van der wal | oudejaarsconference | Theo Maassen
Jan Jaap van der Wal trachtte op 31 december een knus sfeertje neer te zetten met oliebollen en champagne voor wat gasten op de eerste rij, maar het mislukte jammerlijk. Van der Wal is namelijk niet spontaan, tamelijk arrogant en als cabaretier bepaald geen groot licht. En dat was te merken. Er hing een matte sfeer in de zaal en zijn conferences bestonden uit het doornemen van de jaaragenda van 2009, met de voorspelbare woordgrappen. Het beste moment was het eindapplaus. Dan was er op SBS6 tegenhanger Guido Weijers, die zo ongeveer hetzelfde deed met de highlights van het afgelopen jaar, maar mede dankzij zijn energieke inzet wist hij er wél een feestje van te bouwen. Weijers was alleen zo slim om zich vooraf te realiseren, dat hij onmogelijk een klassieke oudejaarsconference in zijn eentje zou kunnen dragen. Bovendien zit het (jongere) SBS-publiek - vermoed ik - bepaald niet te wachten op slechts een talking head, die een uur lang louter verbaal staat te grappen.
Terwijl Van der Wal in een doodsaai groen decor van blokken stond te oreren, met op de achtergrond een uur lang dezelfde videobeelden van een klotsende branding (het zal menigeen tot extra toiletbezoek hebben aangezet), pakte Guido het wat dynamischer aan: breakende dansers tussen de conferences door en een paar ronkende circusacts als breaks tussen de bedrijven door. De 50 procent van de tijd, die hij aan conferences besteedde werden ondersteund met videobeelden van de gebeurtenissen van het voorbije jaar en dat werkte wonderwel.
Jan Jaap van der Wal moest zich voortdurend uitsloven om telkens bruggetjes te maken tussen de verschillende onderwerpen in een conference die verder weinig coherentie vertoonde. Het ging van de hak op de tak, van de ene grap naar de andere, zonder dat het echt grappig wilde worden. Guido Weijers had dat probleem duidelijk niet: er was veel tijd gestoken om het programma divers en op snelheid te houden en Guido voelde zich duidelijk op zijn plek op het podium met snelle beeld- en thema-wisselingen. Eigenlijk was het ook meer een flashy oudejaarsshow dat een dito conference. Maar het geheel sprankelde tenminste en was het aanzien waard.
Dat kan helaas niet worden gezegd van ‘Lekker hard lachen met oliebollen’, de titel van Van der Wal’s oudejaarsconference. Hij is zo’n cabaretier die alweer op z’n retour is, nog vóór hij de top heeft bereikt. Die denkt dat hij de lachers toch wel op zijn hand krijgt met een tamelijk routineuze klus. Met enige moeite, waarbij de verveling steeds op de loer lag, heb ik zijn voorstelling (achteraf overigens) nog tot het einde bekeken. Maar het nostalgisch verlangen naar ene Youp van ‘t Hek of Freek de Jonge was nadien groot.
Volgens mij is het lang niet iedere cabaretier gegeven een echte stevige en sprankelende oudejaarsconference neer te zetten. En zeker niet een die met zijn tijd meegaat, waarin nieuwe impulsen worden gegeven aan dit typisch Nederlandse fenomeen. Misschien dat een Theo Maassen of Lebbis (zónder Jansen) of ene Hans Teeuwen daartoe wel in staat zouden zijn?
Op nieuwjaarsdag was het de Oude Meester Freek, die in zijn programma ‘Freek’s Nederland: Volendam‘ nog eens liet zien hoe je met de nodige vakmanschap een oudejaarsconference in elkaar sleutelt, zonder te vervallen in middelmatigheid of het gebruik van veel toeters en bellen.
In een klein zaaltje in het Volendamse gaf De Jonge zomaar een college hogeschool-cabaret, waar de ‘nieuwe’ generatie cabaretiers nog heel wat van kan opsteken. Je neemt een rode draad, je improviseert erop los en je ‘pakt’ de zaal en het tv-publiek in een houdgreep. Met vooral een spervuur van woordspelingen, onverwachte wendingen en absurdistische humor. Zo moet het dus…
Wat mij betreft komen Freek of Youp als oudejaarsconferenciers weer terug, in afwachting van een generatie cabaretiers die niet alleen een zaal, maar ook heel tv-kijkend Nederland op oudejaarsavond kunnen boeien.
Gerelateerde berichten:
- Gevaar! Wilders versus Kreeft
- Hoger onderwijs en onderzoek versus kennisdeling
- Den Haag, hoofdstad van het gidsland, versus de burger
ik woon buiten NL dus blijft me *dit bepaart, van ‘t Hek en Freek prima de rest is de vreselijk om aan te zien.
Ik las iets over Amish bij op de site van Maurice de Hond, gezeur uit de oude doos, over Rouvoet en consorten, dat NL dat nog heeft, samen met een niet gekozen staatshoofd en niet gekozen Burgemeesters, een soort laat Europees Appenzell.
(een Zwitsers kanton waar 20 jaar geleden de vrouwen nog steeds niet mochten stemmen)
de groeten
http://anno4you.forumcity.com/viewtopic.php?p=168#168
*een straf om het te moeten gaan zien
Persoonlijk vind ik Freek met zijn zelfingenomenheid ook niet meer om aan te horen
“Slap gelul” aan de ene kant en “hip variété” aan de andere kant zijn als combinatie van oudejaarsconferences in de huidige tijdgeest net zo’n veelzeggende invulling van een “typisch Nederlands fenomeen” als wij momenteel ook in Den Haag zien.
Daar is de landelijke politiek het “typsich Nederlandse fenomeen”. Een krachteloos kabinet geeft aan dit fenomeen samen met een totaal verdeelde oppositie op een voor de huidige tijdsgeest veelzeggende wijze invulling. Zo worden wij getrakteerd op een visieloos politiek leiderschap zonder wezenlijke diepgang, dat zich uit in veel ‘gepraat’ waar de combinatie van kwalificaties als “slap gelul aan de ene kant en populair variété aan de andere kant” aardig op van toepassing is.
En zoals wij ons - ingegeven door de oppervlakkige oudejaarsconferences van 2009 - laten overmeesteren door gevoelens van een verlangen naar vervlogen tijden met Oude Meesters, spreekt de koningin in 2009 een Kerstrede waar het gevoel van treurnis om het verlies van warme tijden vanaf druipt.
.
Zolang wij ons laten teleurstellen door conferenciers en leiders van een te klein formaat, zijn wij vooral met onszelf bezig en is het opruimen van onze eigen rotzooi de eerste stap opweg naar de toekomst.
Vanaf 1 januari dient zich daarvoor in het hele land voor vrijwel iedereen een fraaie symbolische kans aan in de vorm van een enorme hoeveelheid vuurwerktroep.
Freek mag dan zelfingenomen zijn, hij heeft wel laten zien (zoals Frans Weerts terecht schrijft) hoe je een conference moet opbouwen. Hij heeft laten zien dat het vak van cabaretier een echt vak is, dat slechts door weinigen wordt beheerst. Dat de grappen van De Jonge ook nog eens vele malen spitsvondiger, origineler en hilarischer zijn dan die van Van der Wal, is weliswaar mijn persoonlijke mening, maar er zaten er een paar tussen waar veel andere cabaretiers heel jaloers op moeten zijn geweest.
Het genre heeft zijn tijd gehad. Het voertuig taal is op de eindbestemming gearriveerd. Het grapjassen idioom is terug bij het onschuldige vertrekpunt, halte Jan Blaaser, Henk Elsinkstraat.
Ook hiervoor geldt “de lat moet hoger”. Van der Wal is middelmaat. Het feit dat hij het mocht doen zegt genoeg over de kwaliteit van de andere alternatieven. Over Van ‘t Hek en de Jonge kun je van mening verschillen maar het heeft (had) wel kwaliteit.
Net als vroeger met de Toon Hermans fans en de Wim Sonneveld fans. En Wim Kan. Je kon ervan houden of niet maar het had wel kwaliteit. Die kwaliteit is ook op dit terrein ver te zoeken. Over Theo Maassen maar te zwijgen. Dat is een inmiddels algemeen aanvaarde skud die je als programmamaker nog alleen met gevaar voor eigen leven uitnodigt: je weet niet of hij van de grond komt en als hij de lucht in vliegt weet je niet waar hij neerkomt.