vrijdag 02 april 2010, 14:16

Stijgende inflatie ligt op de loer

Michael Toorop

Tags: Brazilië | china | CPI | DNB | Economie VS | economische crisis | ESB | eurozone | India | inflatie | kerninflatie | liquiditeit | lokale belastingen | rente | staatsleningen | statistieken | werkloosheid Europa

Deze week werd door het Europese Statistische Bureau bekend gemaakt, dat de inflatie in de eurozone in maart op jaarbasis met 1,5% is gestegen. Dit is aanzienlijk meer dan de 1,1% die verwacht werd en is ook meteen het hoogste niveau sinds eind 2008. Vorige maand was de inflatie in de eurozone nog maar 0,9%.
Over de vraag of er nog meer inflatie op komst is, zijn analisten in twee kampen verdeeld. Aan de ene kant zijn er economen die beweren dat door de stijgende werkloosheid en de naweeën van de economische crisis er geen inflatie op komst is. Aan de andere kant zijn er analisten die vrezen dat door de mate waarin overheden de markten hebben overspoeld met liquiditeiten en de aanhoudende groei in landen zoals China, Brazilië en India er een behoorlijke inflatie op komst is. Ik schaar mij onder de laatste groep. De inflatie zal niet ontstaan uit de loonontwikkelingen, maar kan ook ontstaan uit bijvoorbeeld stijgende grondstofprijzen.

Inflatie heeft zo zijn voor- en nadelen. Het nadeel is dat het geld dat we hebben minder waard wordt. Je kunt er op termijn minder mee kopen. Het voordeel is dat de schulden die we zelf of via onze overheid hebben opgebouwd ook steeds minder waard worden. En met al die schulden, zoals we die in de wereld hebben opgebouwd, is dat niet vervelend. Inflatie is een natuurlijk verschijnsel en hoort erbij. Niet voor niets dat De Nederlandsche Bank over prijsstabiliteit spreekt als de inflatie net iets onder de 2% zit en dus niet op nul staat.

De inflatie wordt gemeten bijvoorbeeld aan de hand van de Consumenten Prijs Index (CPI). Maar je hebt leugens, grote leugens en statistieken. Want, wat zit er zoal in de CPI en kan de samenstelling niet van tijd tot tijd veranderen? Het antwoord is simpel, inderdaad verandert de samenstelling. Het wegingsschema wordt jaarlijks aangepast. Bovendien vallen zaken zoals de basisverzekering ziektekosten niet in de cijfers van het CPI. Als ik naar de officiële cijfers kijk en dan naar bijvoorbeeld mijn OZB aanslag, parkeertarieven en allerlei gemeentelijke belastingen zie ik toch enige discrepantie.

De overheid is er alles aangelegen om de CPI cijfers zo laag mogelijk te houden omdat deze medebepalend zijn voor uitgaven aan lonen, uitkeringen, pensioenen en subsidies. Waarschijnlijk is om die reden in de Verenigde Staten sinds 1996 de manier waarop de inflatie wordt berekend al negen keer veranderd.
In de VS kijken ze ook nog naar inflatie middels de zogenaamde kerninflatie. Dit is dan zonder voedsel- en energieprijzen. Zogenaamd omdat deze sectoren zulke sterk schommelende prijzen kennen. Daar heb je natuurlijk niets aan. Per slot van rekening geeft men gemiddeld eenderde van het inkomen uit aan voedsel en energie.
Inmiddels laat het CPI cijfer een lichte stijging zien. Het is nog niet veel, maar het stijgt. Over februari 2010 was de CPI in Nederland met 0,84% gestegen en in de VS met 2,1%. Dat zal ongetwijfeld verder oplopen. Ons Centraal Plan Bureau verwacht echter voor 2010 een inflatie van slechts 1%. Hier kom in later in het jaar op terug.

In de VS is de prijsstijging het duidelijkst waar te nemen in de Producenten Prijs Index (PPI). Deze is in de afgelopen maanden al flink opgelopen en staat nu al op een prijsstijging van 4,4% op jaarbasis. Een ding is zeker, als de PPI blijft oplopen, volgt de CPI vanzelf.
Er bestaat een rechtstreeks verband tussen inflatie en de stand van de rente. In de afgelopen jaren hebben de centrale banken de rente onnatuurlijk laag gehouden om de recessie het hoofd te kunnen bieden. Maar de rente die de overheden berekenen is niet de enige rente. De marktrente hangt van vele factoren af zoals de angst om je geld niet meer of niet op tijd terug te krijgen. Daarom ook dat Griekenland 3% meer rente moet betalen dan Nederland om aan geld te komen.

In Amerika is de rente op staatsleningen met een looptijd van 30 jaar de afgelopen twaalf maanden met een procent opgelopen. Zo’n staatslening daar noteert alweer 4,72% rente.
Met alle staatsleningen die nog op de markt komen zijn de overheden erbij gebaat om de rente zo laag mogelijk te houden. Per slot van rekening betalen we in Nederland zo’n € 12 miljard per jaar aan rente. Dat wil zeggen als de rente zo laag blijft.
Als het aan de overheid dus ligt krijgen we een beetje inflatie, officieel geen inflatie en een onveranderde rente terwijl we op weg zijn naar veel inflatie, ook officieel, en uiteindelijk een hoge rente.

Michael Toorop
Managing Partner Persist Global Wealth Management

Gerelateerde berichten:

1. Geen groene scheuten, wel een stijgende werkloosheid
2. De Federal Reserve bouwt steun voorzichtig af
3. ’s Werelds nieuwe Silicon Valley ligt in Rusland