zaterdag 23 januari 2010, 02:09
Tips voor de Commissie de Wit van een historicus
Tags: bankwereld | commissie De Wit | deregulering | derivaten | digitalisering | effectenhandel | pensioenfondsen | Prince II | risk systemen | virtuele marktplaats
Morgen. Weer drukke dag vandaag, dus weinig tijd voor mijzelf. Heb dus ook weinig tijd om de Commissie de Wit op de dag zelf te volgen, maar lees de kranten en kijk terug. En luister terug.
Op basis van eigen persoonlijke ervaringen van 25 jaar in de nationale en internationale bankwereld inclusief die van de effectenhandel en als rechtgeaarde historicus en bedrijfskundige zou ik de Commissie de Wit de volgende onderzoekstips willen geven om tot goede ‘lessons learned’ te komen om met Prince II te spreken.
De wortels en de oorsprong van de huidige crises liggen in de ‘jaren 90 van de vorige eeuw. In die periode zijn de volgende onderzoeksthema’s wat mij betreft als persoon en ervaringsdeskundige van belang (in willekeurige volgorde):
1. Het op grote schaal in de VS op de markt brengen van complexe digitale derivaten door de
grote banken en financiële conglomeraten.
2. Maatregelen en wetgeving vanuit de Tweede Kamer en de regering richting verregaande de-regulering inclusief nieuwe risicovollere beleggingsrichtlijnen voor de Pensioenfondsen.
3. De gevolgen van virtualisering/digitalisering van effecten en afgeleide producten en de opkomst van een wereldwijd grotendeels virtueel netwerk van zeer geavanceerde elektronische marktplaatsen: “het financieel systeem”.
4. De komst van grote Amerikaanse en Engelse banken naar Nederland die met geavanceerde technologie inclusief flexibele rapportage-tools Nederlandse corporates en andere grote investeerders waaronder de Pensioenfondsen gingen benaderen met o.a. die complexe producten (veel hogere rendement, meer risico’s).
5. De wensen en eisen van de grootaandeelhouders in banken en andere financiële instellingen (waaronder Angelsaksische beleggers) mbt rendement i.v.m. de alternatieve investeringsoverwegingen zoals in die Amerikaanse en Engels financiële conglomeraten (zie verslagen aandeelhoudersvergaderingen) en de invoering van nieuwe bonussystemen.
6. De kwaliteit van de interne en externe back-office en risk en compliance “systemen”: de dinosauriër-systemen.
7. De deskundigheid en ervaring van interne en externe toezichthouders en andere belangrijke stakeholders waaronder de politiek irt al deze grote externe veranderingen waaronder vooral de opkomst van de eerder genoemde wereldwijde grotendeels digitale, wereldwijde virtuele marktplaats (of eigenlijk netwerk van elektronische marktplaatsen) en die nieuwe digitale, samengestelde producten.
Vanuit de praktijk zijn dit zaken die cruciaal zijn geweest met betrekking tot veranderingen in het internationale bankwezen, inclusief in Nederland.
Het zijn niet de enige factoren, maar vanuit de praktijk wel hele belangrijke. Dus ziet u dit maar als een kleine, bescheiden bijdrage in het licht van de oproep van Prof. Heertje mbt de “weeffout” van de Commissie de Wit.
Tony de Bree
www.dagboekvaneenbankier.nl
p.s.
Dit zijn ook de thema’s waardoor al in 1997 en in 2001 voorspeld is wat er zou gaan gebeuren met investment banking en met grote Europese banken waaronder ING, ABN AMRO en Fortis en ook beschreven in publicaties van gerenommeerde internationale economen, bedrijfskundigen en corporate finance experts en van uit de sector waaronder ikzelf.
Gerelateerde berichten:
- ‘De prooi’ als ‘handboek soldaat’ voor fase 1 van de commissie de Wit: het kan ook anders
- “Open brief aan koningin Beatrix: tips voor hoe u het verschil kunt maken”.
- Zeven tips voor hersteld vertrouwen
Dag Tony.
.
Daar ben ik weer. Net als jij ben ik erg geïnteresseerd in het bankwezen en in de crisis en zijn oorzaken. Niet als historicus of als bankier, maar als buitenstaander. Blijkbaar zijn mijn bijdragen ver onder de maat, want het gebeurt maar zelden dat jij ze een antwoord waardig acht. Eén keer heb ik wel flink moeten lachen met je hoor, Tony. Dat was in november, in de reacties op dit artikel:
http://www.pluspost.nl/open-brief-aan-de-fierbankiers./22589
.
Ik stelde toen deze vraag: “Waarom creëert een land niet zelf het nieuwe geld ( als lening) en neemt ze niet zelf de macht over de money supply ?”
Waarop jij de onvergetelijke stelling kwam dat als iemand een foto maakt , dat hij dan ook geld creëert:
“ Hoi Johan. Ik denk dat we dat eigenlijk al lang hebben gedaan…..we maken allemaal digitaal geld in de vorm van informatie, meningen, foto’s, gevoelens en nog veel meer. “
.
Ik moet concluderen dat je mij niet echt begrijpt, Tony. De kern van de zaak (crisis) speelt zich op een ander toneel af dan het toneel waar jij kennis van hebt.
Het blijft ook moeilijk voor je om te begrijpen dat deze crisis ook zou zijn ontstaan als Nederland al 50 jaar geleden door de zee was overspoeld.
.
Je zult me ook wel niet willen geloven, maar als de Glass Steagall Act niet was herroepen, en als de hypotheken niet aan armoedzaaiers waren verleend, en als de slechte hypotheken niet waren gemixt met wèl veilige beleggingen ( zoals minister Veerman zei: als je 10 emmers schoon water mengt met één emmer vuil water, dan heb je 11 emmers vuil water), en als de Ratingbedrijven niet corrupt waren geworden, en de SEC idem dito, en als Greenspan c.s. niet àlle toezicht op de 600 trillion omzet in derivatives had afgeschaft, en als in november de BIS niet de ‘mark to market” regel had ingesteld……als dat alles niet was gebeurd, dan hadden we echt geen crisis gehad.
Hoe bar het ook in Nederland geregeld was.
.
Ik durf de stelling wel aan dat geen enkele van jouw 7 punten de oorzaak is van de crisis.
.
Ad 1. Complexe digitale derivaten zijn niet producten waar ik veel nut in zie, maar als de toezichthouder ze begrijpt (dat is zijn taak, anders moet hij ze niet toelaten) en de Ratingbureau’s ze eerlijk raten en als de verzekeraars van CDswaps voldoende kapitaal in kas hebben om bij default ook te betalen, dan is alles in orde.
.
Ad 2. Over de deregulering in Nederland heb ik geen idee, maar de problemen zijn een gevolg van toxic assets, en die zijn in Amerika bedacht en uitgegeven. Niet in Nederland.
Als ze daar niet waren gemaakt, dan konden onze pensioenfondsen er niet onder lijden, zelfs als kochten onze fondsen ze ongezien.
.
Ad 3. Als virtualisering en digitalisering onherroepelijk een crisis veroorzaken, dan staan we er slecht voor. Dat is ook niet zo. Het is de afschaffing van alle controle die tegelijkertijd gebeurde die het onheil naderbij bracht.
.
Ad 4. Zie punt 3.
.
Ad 5. Aandeelhouders in gewone bedrijven zullen ook wel de eisen opgeschroefd hebben. Is daar ook massale fraude ontstaan? Is het niet begrijpelijk dat aandeelhouders graag veel rendement vragen? Dan is het aan de bankiers om duidelijk te maken wat de risico’s zijn als ze die hoge rendementen perse moeten behalen: dat dan de kans op failissement ook toeneemt. Iedereen kon toch weten dat je enorm gokt als je je voortbestaan laat afhangen van een eeuwig stijgende huizenprijs, en als je het risico daarop hebt verzekerd bij een bedrijf dat helemaal niet wordt verplicht om ook genoeg geld in kas te hebben om te kunnen betalen in geval dat nodig is.
Dat kan een bankier toch wel uitleggen op een aandeelhoudersvergadering, of niet ?
.
Ad 6. Ik weet niet wat er bij een bank achter de schermen gebeurt, maar zelfs als daar per werknemer de hele dag door foute beslissingen zouden worden genomen: het zou niet deze wereldwijde crisis hebben veroorzaakt, geloof me. Er zou af en toe een bank failliet gaan, maar meer ook niet.
.
Ad 7. Àls je dit argument wil aanvoeren ( onvoldoende deskundigheid bij de toezichthouders) dan moet je toch eerst en vooral vermelden dat Greenspan c.s. hun best gedaan hebben om àlle toezicht op derivaten ongedaan te maken. Dat argument voer jij niet aan. http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/banking_and_finance/article6281953.ece
Uit bovenstaand Times artikel: “ Charles Bowsher, head of the US government’s General Accounting Office, testified as long ago as 1994 that “the sudden failure or abrupt withdrawal from trading” of large dealers in derivatives “could cause liquidity problems in the markets and could also pose risks to others, including “ the financial system as a whole”. It took another 13 years, but that is exactly what happened.
One regulator tried to act on Bowsher’s warning, but she was silenced. Brooksley Born, who monitored the futures markets, tried to extend her remit to unregulated derivatives. Alan Greenspan and Robert Rubin, the then Treasury secretary, persuaded Congress to freeze her already limited power, forcing her departure. “
Nog een citaat uit het Times artikel:
Jonathan Sokobin, its director ( de SEC), says it is charged with “understanding how financial markets are changing, to identify potential and existing risks at regulated and unregulated entities”. According to its website, it also helps to “anticipate, identify and manage risks, focusing on early identification of new or resurgent forms of fraud and illegal or questionable activities across the corporate and financial sector”. By early 2008, this office was reduced to a staff of one. “When that gentleman would go home at night,” says Lynn Turner, the SEC’s former chief accountant, “he could turn the lights out. We had gotten down to just one person at the SEC responsible for identifying the risk at all the institutions.” The $596-trillion market in unregulated derivatives, including $58 trillion in credit-default swaps, was being watched by one person. That’s when he wasn’t looking at the rest of the corporate world, of course.
.
Dit was het soort toezicht waarvan je had mogen verwachten dat ze de fraude bij de Ratingbureau’s aan het licht zou hebben gebracht.
Als eenmaal zo’n pakketje gerated was en aan een Duitse bank of nederlands pensioenfonds was doorverkocht (en verzekerd tegen default bij AIG) dan was het voor deze kopers niet echt heel urgent meer om de betrouwbaarheid ervan te bepalen.
Johan, ik heb er maar even 7 genoemd maar de punten die jij noemt klopen wat mij betreft ook.
Klein voorbeeld. Mbt de ratingbureau’s. Alle grote banken hebben niet voor niets eigen afdelingen die banken beoordelen, bezoeken en auditen. Zowel op kredietwaardigheid, als mbt organisatie las met betrekking tot due diligence. Wij weten al sinds 25 jaar (dat is de tijd dat ik in die Internationale Bankwereld rondloop waaronder een tijd als beoordelaar van buitenlandse effectenbanken) dat je niet 100% op die ratingbureaus kunt vertrouwen. En ook wettelijk gezien niet mag vertrouwen trouwens. Wist je dat?
En wist je ook dat banken die “beoordelingen” niet met elkaar mogen uitwisselen?
De punten die ik heb genoemd hebben er in de praktijk toegeleid dat bv toezicht intern en extern steeds moeilijker werd en een aantal verklaart het gedrag van bv Pensioenfondsen en indirect ook grootverdieners bij banken gedeeltelijk.
Mijn doel was niet om volledig te zijn, het doel was slechts om een aantal punten aan te kaarten die vanuit de dagelijkse praktijk van een insider in de internationale bankwereld (de werkelijkheid achter ‘de prooi’) het anders c.q. moeilijker hebben gemaakt.
Vanuit mijn perspectief een “ooggetuigenverslag” dus. Niets meer en niets minder.
Tony de Bree
http://www.positieftegengeluid.nl
Tony,
Fijn dat je nu een keer reageert.
.
De commissie de Wit wil weten waarom er een crisis is gekomen , en of daar in Nederland verder goed mee is omgegaan. In de eerste maanden gaat het vooral om de vraag: waarom is er een crisis ontstaan. Jouw 7 punten zijn niet de redenen voor het ontstaan van de crisis.
Jij behandelt tekortkomingen die er óók zijn, en mogelijk een zeer klein steentje hebben bijgedragen, maar ze zijn niet het antwoord op de vraag.
Mocht je toch gelijk hebben en mocht er in de Amerikaanse rapporten ook worden gewezen naar de wantoestanden in Nederland, dan neem ik mijn uitspraak uiteraard terug.
.
Wat ik wel met je eens ben, maar dat is iets anders, dat is dat die controle op de ratingbureau’s , die wettelijk verplicht is zoals ik van jou hoor, dat die ook een wassen neus is. Daar hàd mogelijk een steentje in de krisisvijver gegooid kunnen worden, maar is helaas niet gebeurd.
.
Of, en dat is nog waarschijnlijker: er zijn diverse steentjes in de vijver gegooid, maar de Titanic voer onverstoord verder. M.a.w.: het ligt niet aan de controle in Nederland, het ligt
aan het feit dat niemand naar ze luistert !
Aan onze afkeer van critici.
Ons ongeloof voor de afwijkende mening, hoe goed onderbouwd ook.
Dàt is waar we in de fout gaan.
.
De bankenwereld is dus als een soort Titanic. Er ontstaat langzaam ( maar bewust gestuurd !) een heel verkeerde kijk op het metier. Een geloof in de fabeltjes van de benefits van absolute deregulering.
Iedereen die er toe doet en er iets over zegt in de Media is afhankelijk van de grote jongens en moet zijn visie bij hen aanpassen, of hij ligt er uit. Perfect uitgelegd in de Huffington Post: http://www.huffingtonpost.com/2009/09/07/priceless-how-the-federal_n_278805.html
.
Toch waren er veel meer deskundigen (dan die paar die nu steeds genoemd worden) die al in 2006 de huidige crisis voorspelden. Zie pag 11 van dit paper: http://tinyurl.com/ygrslp8 Wetenschappers die hun eigen verstand gebruikten en op een andere manier naar de economie kijken , konden de crisis blijkbaar wèl zien aankomen.
.
DE conclusie moet dus zijn: kijk vanuit verschillende kanten naar de zaak.
Ga in discussie met elkaar.
Ik vind het leuk dat deze onderzoeker ( Bezemer van de RUG) ook Michael Hudson als inspiratiebron noemt. Deze niet zo bekende econoom heeft 40 jaar geleden al uitgelegd wat er zo kwaadaardig is in onze wereld. ( boek: Superimperialism, the economic strategy of American Empire.)
.
MIJN voorstel is: ga het publiek uitleggen hoe de financiële wereld in elkaar zit. Het is heel raar dat niemand weet wie het geld creëeert, zelfs veel bankiers weten het niet.
Het is vreemd dat niemand in opstand komt omdat we onnodig geld lenen van banken dat we als soeverein land zelf horen te maken.
Het is onbegrijpelijk dat mensen het verschil niet weten tussen dingen van waarde en objecten die we als ruilmiddel gebruiken ( meestal geld genoemd) .
Laat de VPRO er mooie korte instructieve programma’s over maken van 20 minuten lengte.
Herhaal ze tot in het oneindige. Op youtube heb je diverse films zoals Moneymasters, maar die gaan erg snel en zijn nogal beswchuldigend van aard. Dat is nietnodig. Gewoon het systeem uitleggen dat er nu is en idereen zal in opstand komen, zoals Henry Ford 100 jaar geleden al voorspelde. Wij worden onwetend gehouden.
Als zelfs iemand als Tony , een historicus en econoom en 25 jaar in het bankwezen werkzaam, denkt dat er geld wordt geschapen als er dingen van waarde worden geschapen, dan is er nog heel veel fundamentele en essentiële kennis die ontbreekt.
Dàt die kennis zo breed ontbreekt kan ìk niet als een toevallige tekortkoming zien.
Tijd om wakker te worden.
Johan, ik bedien je op je wenken. Ik probeer aan te geven hoe het systeem in elkaar zit. De vergelijking met de Titanic maakt ik trouwens als in ……….1997.
Mensen inclusief de politiek moeten begrijpen dat het reguleren van het wereldwijde financiele systeem vergelijkbaar is als het willen reguleren van Internet of het stelselmatig tegen gaan van kinderporno op het Web.
Zolang dat kwartje niet valt, blijft het zonde van de tijd. Mbt mijn eigen rol, ik zie die meer als een ooggetuige en ervaringsdeskundige. Of de als een bescheiden persoon waar Heertje het over heeft in zijn verhaal op RTLz over de weeffout in de Commissie de Wit.