Wachten op de klappen die komen gaan?

Grimbert Rost van Tonningen

Tags: economie 2009. economie 2010 | toekomst Nederland

werklozen1 De economisch meest dominante voorspelling is dat de Nederlandse werkloosheid in het komend (anderhalf) jaar minimaal zal verdubbelen tot 800 000 mensen of 10% van de werkende bevolking. De komende maand zal de grens van 400 000 werklozen worden gepasseerd. In feite is die werkloosheid nog veel hoger als men bedenkt dat circa 800 000 arbeidsongeschikten in de WAO/ WIA zitten en 180 000 arbeidsongeschikte jongeren ( ze bestaan heus) in de Wajong. Totaal hebben we dus circa 1,8 miljoen mensen of 22,5% die niet (kunnen) werken. Hierbij rekenen we de mensen (vooral vrouwen) niet mee die wel kunnen maar (nog) niet willen werken. Een miljoen ZZPers die steeds meer verkapt werkloos zijn kunnen het troosteloze beeld alleen nog maar nog versterken. Dertig procent inactieven in Nederland, al dan niet part time, lijkt een redelijke aanname. Geen economie kan daar lang op draaien, zonder drastisch te krimpen

De tweede ook belangrijke factor is dat het tekort van de rijksbegroting zal oplopen tot 6 a 7% van het BNP ofwel zo’n 40 miljard Euro, de derde is dat de economie krimpt met (bijna) 5% dit jaar. Volgend jaar gaat het volgens het CPB minder slecht, maar wie geeft nog wat voor die prognoses, die de afgelopen jaren telkens opnieuw te rooskleurig waren. De wereldhandel neemt dit jaar zo’n 15% af. Het enige goede nieuws is dat er steeds minder narrow-escape inflatie is en nu maar hopen dat het geen deflatie wordt - zoals nu (even?) in Duitsland - want dan gaan mensen massaal inkopen uitstellen, omdat alles in de toekomst goedkoper wordt. Dan zijn we nog veel verder van huis.

Wat is niettemin het gevolg van al de bekende ellende: mensen die hun hypotheek niet meer kunnen betalen, hun huis niet kunnen verkopen; ondernemers die failliet gaan omdat er geen werk meer is, winkeliers die hun zaak moeten sluiten. Aannemers en makelaars, die geen werk meer hebben? Uitzendbureaus die niemand meer kunnen plaatsen? Banken die teveel klanten hebben, die hun verplichtingen niet kunnen nakomen. Adviseurs en interim managers die plotseling overbodig zijn, journalisten die uit de gratie zijn? Kortom massale kapitaals- en kennisvernietiging?

Wat gaan we eraan doen? Niet veel, want Nederland is als open economie vooral afhankelijk van de rest van de wereld. Wat de regering zou kunnen doen, zal bovendien waarschijnlijk niet gebeuren. De arbeids- en woningmarkt worden niet (veel) flexibeler, bv door het invoeren van veel lagere ontslagvergoedingen respectievelijk afschaffen van de overdrachtsbelasting. Balkenende cs zullen ons onvoldoende van rijkslasten bevrijden die niet per se nodig zijn voor een betere levensstandaard, ze gaan niet grootschalig snijden in ontwikkelingshulp, zinloze subsidies en een overmaat aan polderbureaucratie. Kortom van ons kabinet mag opnieuw weinig worden verwacht: een beetje bezuinigen, AOW leeftijd omhoog en verder…. pappen en nat houden, terwijl de lasten blijven stijgen.

narrow-escape-2 Uitzingen dan maar dat zal het parool zijn voor de meeste burgers, wachten op betere tijden. Intussen hard werken, alert zijn op altijd aanwezige (innovatieve) mogelijkheden. Schulden afbouwen, sparen, niet teveel investeren en consumeren.

Daar wordt de economie helaas niet beter van, maar wat zit er voor de meesten van ons anders nog op? Nieuw zonnegloren moet uit Amerika komen, niet alleen omdat het nog steeds de grootste economie van de wereld is, maar ook omdat ze daar gewend zijn de schouders eronder te zetten, anders kreperen ze. Ook omdat de rest van de wereld, als het erop aan komt, nog steeds als lemmingen achter de Amerikanen aanhollen. Als Wallstreet omhoog gaat gaan wij mee en omgekeerd. Maar ondanks het nauwelijks gefundeerde optimisme op de beurzen lijkt het einde van de depressie nog niet in zicht.

En verder: wachten op een kabinet dat wél met een crisis kan omgaan, vergis u dus niet als u gaat stemmen. Wat u zelf betreft: denk aan Tom Poes, verzin een list

Gerelateerde berichten: