maandag 06 april 2009, 01:32
Wellink, ga toch weg
Tags: schulddiscussie | verantwoordelijkheid toezichthouders | wellink excuses | wellink sorry | Wellinks falen
Ons financiële systeem ging vorig jaar technisch en moreel failliet. Dat is triest. Heel triest zelfs. De man die er op moest toezien dat dit nooit, nooit, nooit zou gebeuren weigert zich echter voor dit drama te verontschuldigen. Hoeft ook niet meer. Ik zou willen dat hij met een welgemeend ’sorry’ de pijn nog wat kon verlichten, maar daarvoor is het al veel te laat. Wellink heeft gefaald. Hij zou er beter aan doen de eer aan zichzelf te houden en op te stappen.
Die arme meneer Wellink. Je zou maar als 
verantwoordelijke toezichthouder de geschiedenisboeken in moeten gaan als een van de mannen die de meest rampzalige financiële crisis ooit heeft laten gebeuren.
In de zevenentwintig jaar dat hij als toezichthouder actief is, heeft hij niet kunnen voorkomen dat banken en vooral verzekeraars in hoog tempo uitgroeiden tot corrupte instellingen waar de belangen van de bestuurders en de op de korte termijn gerichte aandeelhouders prevaleerden boven die van de klanten en de samenleving. Corrupt? Ja, u leest het goed. En daarom is het zo nuttig om de schulddiscussie te voeren. Want de gecorrumpeerde heren zitten voor een belangrijk deel nog op hun plekken of hebben andere voorname posities ingenomen. En we kunnen niet eerder aan serieuze wederopbouw beginnen als de kwaal in zijn volle omvang onder ogen wordt gezien en vervolgens in de kern wordt bestreden.
Nout gaat daar niet aan meedoen. ‘Ik heb het land aan de schulddiscussie’, zei hij op donderdag 26 maart in een interview in NRC Handelsblad. Hij zegt in dat interview ook dat hij ervan overtuigd is dat hij ‘naar vermogen’ heeft bijgedragen om grote problemen te voorkomen. Ik begrijp wel waarom hij dat zegt. Wellink heeft zijn eigen waarheid gecreëerd en zonder zijn eigen waarheid kan hij niet overleven. Mijn werkelijkheid is een andere. Die bestaat er uit dat mijn generatie de rest van zijn werkzame leven krom zal moeten liggen om de brokstukken van deze crisis bijeen te vegen en op te ruimen. Met dank aan Wellink, de onvermogende.
Mijn generatie mag zichzelf wel iets verwijten. We hadden het kunnen zien aankomen. Het grote onvermogen van Wellink bleek namelijk al in 2005 toen hij een Mickey Mouse bank als Van der Hoop niet kon redden. Integendeel, zijn inbreng zorgde juist voor de onnodige ondergang van die bank. Toen hadden we al kunnen bevroeden dat Nout niet voor het grote werk was opgewassen. Maar we waren te druk met onze leuke levens om daar ongerust over te worden. Laat staan dat we hebben geprotesteerd tegen het feit dat onze vaderlandse systeembanken op dat moment al uitgebreid participeerden in het grootste piramidespel aller tijden: dat van de Amerikaanse huizenmarkt. Daar hadden we Nout immers voor. Maar hij negeerde de vele waarschuwingen en greep niet in.
Dat onder zijn presidentschap de grootste bank Nederland werd opgebroken, moeten we hem 
maar niet al te zwaar aanrekenen. De uitkomst van die dieptreurige affaire kent immers een zonnige zijde. De Britten en de Belgen zitten met de brokken, terwijl wij in Nederland over een kleine maar in wezen gezonde staatsbank beschikken.
Nee, dat het ongeluk onvermijdelijk werd, hadden we kunnen weten toen Nout vergat het Nederlandse publiek te waarschuwen voor een vloot op drift geraakte IJslandse vissers die dachten dat ze internationaal konden bankieren. Dat de balansen van de IJslandse banken dreven op een historisch ongeëvenaarde vorm van speculatieve waanzin, was onze Nout klaarblijkelijk volledig ontgaan. Zou hij zijn IJslandse collega wel eens hebben gevraagd hoe het kwam dat drie kleine stadsbanken in amper drie jaar tijd uitgroeiden tot internationale spelers? Mogelijk dat Nout er een opgewekte strofe aan over heeft gehouden want de IJslandse toezichthouder was geen geschoolde bankier maar een dichter. Legendarisch.
Nout mag zich troosten met de gedachte dat credit rating agencies als Moody’s en Standard & Poor’s de bubbel in IJsland ook niet wilden zien. Net als onze ingedommelde economische wetenschappers overigens. Want terwijl de IJslanders honderden miljoenen euro bij argeloze Nederlandse spaarders ophaalden, kreeg Wellink een eredoctoraat van de Universiteit van Tilburg. Vanwege zijn grote verdiensten voor de vaderlandse economie.
Wie kan zich nog herinneren dat Enrons Andrew Fastow in 1999 door het gerenommeerde Amerikaanse CFO Magazine werd gelauwerd voor zijn bijzondere ‘financieel technische’ prestaties? Ik was het ook even vergeten. De vijfvoudige uitverkiezing van Cees van der Hoeven tot manager van het jaar staat me nog wel helder voor de geest. Ook dat Rijkman Groenink ooit ‘topman van het jaar’ werd. Deze mensen zijn inmiddels van het toneel verdwenen. Het zou goed zijn dat ook Wellink zich in de coulissen van onze geschiedenis begeeft. Want nu hij het ook nog eens duidelijk heeft gemaakt dat hij niet over de geringste mate van zelfkritiek beschikt, kunnen we hem niet langer zijn extreem belangrijke functie toevertrouwen.
Gerelateerde berichten:
Jammer. Helaas weer een reactie waar we niets mee kunnen. Een op de man geschreven artikel met een toon van het typische “Hollandse vingertje”. Over de rol en positie van DNB wordt niet gesproken. Over de macht en onmacht van zo’n instelling. Over de rol van de politiek, de EU richtlijnen, de internationale afspraken en vele andere geschreven en ongeschreven posities waarin ook een DNB internationaal in verstrikt is. “Het doet mij denken aan een agent die al tien keer heeft aangegeven dat een verkeerssituatie onveilig is, maar de gemeente is van mening dat het wel kan wachten…. en toen vielen er doden….”. Is de agent schuldig.? Hij wist het; hij dacht het! Is de gemeente schuldig… ook zij zaten gevangen in structuren, budgetten, regelgeving, precedentwerking… Natuurlijk had Agent Wellink ontslag kunnen nemen. Hij had met een spandoek op het kruispunt kunnen gaan staan…. Of hij dat gedaan heeft, weten wij overigens niet. Dat lezen we nog wel eens in een boek. Gezien zijn Hollandse natuur verwacht ik meer betrokkenheid dan Eric Smit hem toedicht. Wellicht had Eric de heer Wellink eens kunnen bellen? Deze column is een luchtige tom-poes, waarna je toch direct weer honger krijgt… Ik zoek de verdieping, de achterkant van het gelijk. Kunnen we in Pluspost die nuance, die verdieping realiseren?
harry@smorenberg.nl
Geachte heer Smorenberg,
Dank voor uw reactie. Zoals u wellicht weet, ben ik niet actief in de financiële public relations, maar probeer ik journalistiek te bedrijven. Dat heb ik jarenlang gedaan voor het eerder door u als ‘roddelblad’ omschreven zakenblad Quote. Voor iemand die de nuance zegt te zoeken, hanteert u een nogal gekleurde terminologie. Maar dat even terzijde. Mijn stuk over Wellink is een column, een mening. Daar hoef ik meneer Wellink niet eerst voor op te bellen, die mag ik zo geven. En inderdaad, ik speel op de man. Want de man heeft gefaald. Of meent u net als Boele Staal dat de in de financiële wereld werkzame mensen geen schuld dragen maar ‘het systeem’? Wellink is natuurlijk niet de enige die heeft gefaald, maar wel een van de belangrijkste. Ik denk ook niet dat hij slechte bedoelingen heeft of had. Hij was alleen maar blind. En nu ook nog eens arrogant. Het totale onvermogen voor zelfkritiek van de financiële wereld is stuitend. Daarom nodig ik als voormalig bankier uit om de blik naar binnen te keren, meneer Smorenberg. Geeft u nou eens het goede voorbeeld. Ik ben bovendien erg benieuwd waar u de nuance in de ergste crisis sinds 1929 wilt gaan leggen. De totale ontsporing van ons financiële systeem heeft feitelijk helemaal niets met nuance te maken. Hoe genuanceerd is een bonus van meer dan 100 miljoen dollar voor een corrupte bankier? Meneer Smorenberg, uw wereld is doodziek en daartegen helpen geen zalfjes of poedertjes meer.
Met vriendelijke groet,
Eric Smit
OVER VERDIEPING EN NUANCE GESPROKEN
Zonder mensen die zich in stilte terugtrekken uit posities in ‘conventioneel-stroperige’ omstandigheden waarin zij uiteindelijk slechts als machtelozen met vuile handen kunnen komen te staan, kunnen er geen mensen zijn, die in ‘conventioneel-stroperige’ omstandigheden op een ‘onconventioneel-integere’ manier leiding kunnen geven aan processen van duurzame en grensverleggende vernieuwing. Een problematiek die ons nu meer dan ooit opbreekt.
‘Onconventioneel-integer’ leiderschap kan niet tot volledige ontwikkeling komen in het volle licht op het pluche van de conventie. Het is onvermijdelijk dat dit potentiële leiderschap-in-wording eerst moet ontdekken dat dit zo is, om vervolgens de keuze te kunnen maken voor een overlevingstrategie op het pluche dan wel voor een verdere ontwikkeling/verdieping van het persoonlijke leiderschap in rustiger omstandigheden. Zoals het leven zelf, behoren beide alternatieven niet zonder risico te zijn.
Als samenleving kampen wij in dit verband met een fors meerledig probleem.
[1] Bescheidenheid en zelf-kritische reflectie in de bestuurkamers van grote organisaties en instellingen pasten in de afgelopen 20 jaar absoluut niet bij de tijdgeest. Daarom is het nu zeer moeilijk om mensen te vinden die zich, zoals hier bedoeld, in de afgelopen jaren uit de voorhoede hebben teruggetrokken en er nu klaar voor zijn om leiding te geven aan de processen van duurzame grensverleggende vernieuwing, waaraan de wereld meer dan ooit behoefte heeft.
[2] In de afgelopen 20 jaar paste het daarentegen zeer wel bij de tijdgeest, dat topmensen hun persoonlijke verantwoordelijkheid niet namen als het niet goed ging, en zich daarvoor indekten met mooie regelingen. Daarom is het nu de gewoonste zaak van de wereld dat topmensen die niet over de geringste mate van zelfkritiek beschikken, niet eens op het idee komen, en daar zelfs moeilijk op te brengen zijn, om uit zichzelf op te stappen.
[3] In lijn hiermee paste het in de afgelopen 20 jaar ook perfect bij de tijdgeest om niet openlijk te spreken over het functioneren van mensen – ook niet van mensen in openbare functies – en des te meer over regels, procedures en wat dies meer zij.
Zo zijn wij beland in een situatie van een ongekende middelmatigheid en conformisme, en wordt eindeloos gesproken over zaken die de kern niet raken. Hiervoor hebben wij zelfs een naam bedacht. Een naam die – als ging het om een instituut – direct doet denken aan structuren, overlegorganen, etcetera, en helemaal niet aan het functioneren van met naam en toenaam te noemen personen. Een naam nota bene in de vorm van een actief werkwoord, waar velen nog trots op zijn ook: “POLDEREN”.
Je kunt er zelfs carrière in maken.
Zo bezien is het welhaast een weerzinwekkend ‘novum’ dat Eric Smit in zijn column over Noud Wellink kiest voor de invalshoek van het persoonlijk functioneren van de man als leider in een toppositie.
Dit blijkt wel uit de reactie van Harry Smorenberg, die in zijn column van 3 april op deze site: “geef de media maar weer de schuld…” ook al heeft gezegd dat hij met kromme tenen heeft gekeken naar het interview met Eelco Brinkman in Pauw & Witteman op 1 april jl.
We leven in een tijd waarin dingen anders moeten. Er is niets op tegen als leiders als Wellink en Brinkman die er misschien wel een potje van maken en onterecht blijven zitten, en plein public worden uitgedaagd om zich te verantwoorden.
Brinkman heb ik bij Pauw & Witteman met mijn eigen ogen en oren gezien en gehoord. Dus ook toen hij uitlegde dat het wel handig was om zoveel petten tegelijk op te hebben. Persoonlijk houd ik er niet van om oordelen over anderen uit te spreken zonder argumenten. Toch ben ik blij dat ik Eelco Brinkman bij Pauw & Witteman heb gezien. En door dat insinuerende media-sfeertje prik ik wel heen.
Hetzelfde geldt voor de indrukken die ik met mijn eigen ogen en oren heb kunnen opdoen over Noud Wellink, die liever bij Buitenhof verschijnt.
Toen ik in oktober vorig jaar de onconventionele zakenvrouw Aysel Erbudak, bestuursvoorzitter van het Slotervaartziekenhuis, bij Pauw & Witteman en in Nova had gezien, ben ik direct over haar gaan schrijven, op zoek naar verdieping en met oog voor nuance.
tja, een column is een column he, geen wetenschappelijke verhandeling. Aan relligheid heb ik ook geen behoefte. Aan een heldere positie wel.
En idd, mij is ook opgevallen hoe dicht de heer Wellink direct tegen de heer Bos opkroop nadat de nood zich aftekende. Misschien had de heer Bos dat iets te laat in de gaten en genoot hij ook hier een beetje te veel, maar enig bestuurlijk manoeuvreren was daarna onmogelijk geworden denk ik.
En idd, toen intimi allang wisten dat de IJsland route niet pluis was bleek dat niet uit de aanbevelingen van de heer Wellink.
Als ik, zoals van Haarlem doet, op mijn manier de discussie iets mag verbrreden vraag ik me wel eens af welke eigenschappen iemand in Nederland in de board room brengt.
Tot slot een ‘wetenschap 2.0′ opmerking: het empirisch statuut van de economische wetenschap is buitengewoon dun. Als je op zo’n dun ijs staat mbt inzicht in wat er echt aan de hand is aslmede op de impact van voorgesteld beleid past denk ik grote bescheidenheid. Ik het zelfde kader zou ik hier wel eens een discussie willen voeren over het wetenschappelijk gehalte van het Centraal Planbureau. Hoe zit het hier met bijvoorbeeld Poppers’ eisen van transparantie en nog een paar van de zaken in dat verband genoemd?
Tot slot Eric, hier een verwijzing naar een verhaaltje van me uit 2005/2006 waarin ik de einde van de banken aankondig. Snoep er een beetje van…..:).
http://www.pluspost.nl/back-to-the-middle-ages-revisited1/4739
Reactie op Eric Smit
Natuurlijk heb ik respect voor iedere mening. Gelukkig maar. Toch schrik ik van zo’n antwoord als dat van Eric. Wellicht gekwetst door mijn gevoelens over Quote… maar het is gelijk van ‘dik hout zaagt men planken’. En dat omdat de crisis zo erg is… Bijltjesdag voor alle bankiers, ex-bankiers, gepensioneerde financieel adviseurs, hypotheek adviseurs, assurantietussenpersonen, en ga zo maar door. Als ik Eric zou moeten geloven lopen er meer dan 500.000 mensen in Nederland die zich diep zouden moeten schamen. De reactie van Eric staalt boodheid uit. “Wij tegen zij”. Het gaat allen over de schuldvraag. En als iemand niet direct conform het eigen gelijk reageert is iemand arrogant. Het mag even geen tijd zijn voor de nuance…
Mijn betoog gaat niet over mensen niet over systemen maar primair over de oorzakelijke oorzaak. Daar moeten wij van leren. In mijn vele columns schrijf ik ook over wantoestanden, verkeerde opstellingen door financials. Maar in de kern is de financiele services industrie zeker niet zo rot als Eric dat wil doen laten geloven. Natuurllijk zijn er profiteurs, oplichters, en kantjeslopers in de sector. Natuurlijk is hebzucht ook in de financiele sector een bekende menselijke aard. Maar de bron van deze crisis is ontstaan bij het herverpakken van risico’s en vanuit een aperte blindheid om die doorvertaling in de keten te wegen en te onderscheppen. Bij sommigen wellicht bewust, bij velen onbewust zijn verkeerde risico’s doorverkocht en daarmee onstond het ’systemic risk effect’ waar wij nu allen mee geconfronteerd worden. Gelukkig weten wij waar de fout zit. Gelukkig willen wij dat repareren. Helaas kost dit erg veel geld en goodwill. Het feit is wel dat dit zo ontstaan is en dat iedereen daarin heeft deelgenomen. Dat zat uiteindelijk verwerkt in spaarrentes, hypotheken, aandelenkoersen, etc. Een virusontsteking van de ergste soort. Dat onderschrijf ik geheel. Maar Eric, deze ziekte bestrijdt je niet door patienten, als dragers, of artsen aan te vallen. Dit virus bestrijd je door samen te zorgen dat we deze fout niet weer maken. Je kunt dus wel al het talent in de sector met ‘pek en veren’ blijven insmeren…maar ‘harm has been done’ en de oplossing moeten wij met ze allen vinden (en betalen!). Dat bedoel ik met nuance. In deze is wellicht Nout Wellkink een pion die zou moeten bloeden… in mijn ogen is hij een geweldige kenner van het internationaal monetair spel en zie ik liever zijn professionaliteit actief ingezet; juist in deze tijd van herschikking en revitalisering van de mondiale economie. Ook ik erger mij paars aan mensen die onjuist zichzelf verrijken. Een bonus uit loondienst van 100 miljoen, zoals je aangaf, heeft niets met de werkelijkheid te maken. Het zijn wel uitspattingen en incidenten. Het is niet sectorbreed, alhoewel nu elk gebruik van het woord ‘bonus’ in de sector daarmee als het ware gelijk staat. Die idiote verdiensten zijn sowieso verkeerde signalen en deze worden gezien en nu ook uitgebannen. Dat kost nu eenmaal tijd. Eerder schreef ik ook in een column dat dit wel de positieve kant is van deze crisis. De leercuve.
Inderdaad heb ik zo’n 25 jaar geleden het bankvak verlaten. Je gaf aan dat dat ik dus mijzelf ook rekenschap zou moeten geven als ‘ex-bankier’. Nu ik kan terugkijken op een zeer interessante en innovatieve tijd in finance. Veel geleerd, veel ontwikkeld. Nog steeds ben ik inhoudelijk zeer betrokken bij de product- en marktontwikkelingen in de sector. Een sector die van groot belang is voor de Nederlandse positie in de wereld. Ik verwacht en voorspel zelfs dat wij als financieel centrum sterker kunnen worden als wij een actieve rol spelen in het oplossen van deze crisis. Ik kan helaas geen basis vinden voor een excuus als ex-bankier. Ik kan wel, maar dat geldt voor iedere Nederlander, ’sorry zeggen’ voor het deelnemen aan ONS systeem. Ook ik ervaar dat wij pertinent bezig zijn met te veel hebzucht, het verbranden van onze energie voor onze eigen korte termijn gewin. In een eerder column gaf ik al aan dat de volgende ‘krediet crisis’ zich alleen nog maar versnelt… en dat is die tussen arm en rijk.
Mijn oplossing is en blijft dus de nuance. Proberen de luisteren, te leren en te delen. Dus niet me kapmessen de tegenstanders te lijf te gaan of je eindeloos af te zetten tegen de logische logistiek van het ontstane momentum. Dus in mijn geval geen loze PR, geen aangedane trotse ex-bankier, maar iemand die zoekt naar de weg vooruit en daar graag in wil teamen met soortgenoten.
harry@smorenberg,nl
Geachte heer Smorenberg,
Uit uw reactie begrijp ik dat u mijn uitnodiging hebt geaccepteerd. De inhoud zelf duidt daar niet op. Door losjes deze crisis terug te brengen naar het wat slordig herverpakken van risico’s onderschat u het morele failliet van uw industrie. Ik kan vaststellen - en heb dat ook in het verleden meermalen gedaan - dat de hele keten van hoog tot laag is aangetast. De bedenkers, exploitanten en verkopers van ondeugdelijke teakhoutbeleggingen, malafide vastgoed cv’s, woekerpolissen, veel te dure beleggingsfondsen en ga zo maar door, bevinden zich in alle geledingen van uw wereld. Natuurlijk zouden de meeste betrokkenen liever doen alsof zij er nooit iets mee te maken hebben gehad. Dat gebeurt in de praktijk ook. Sommigen beseffen niet eens wat voor rol ze hebben gespeeld. Het is daarnaast onmogelijk om alle schuldigen aan te wijzen, er lopen simpelweg veel te veel mensen rond die dit spel hebben meegespeeld. Ik zie het niettemin als mijn taak om waar ik kan en waar het naar mijn mening van belang is, het licht op dit (door en door cynische) spel te laten schijnen. Zonder aanziens des persoons en zonder enige terughoudendheid.
In de tussentijd moedig iedereen aan om het in de toekomst beter te doen.
Met vriendelijke groet,
Eric Smit
Zo, PlusPost heeft een nieuwe redacteur en dat zullen wij weten ook. Welkom, Eric Smit. Zelf zoek ik normaliter de nuance en de verdieping, maar ik moet zeggen dat hier een valide onderwerp wordt aangesneden dat een harde, frontale aanval rechtvaardigt. De financiële wereld is rot in alle geledingen, zonder dat betrokkenen zich daarvan bewust zijn. Voor de meesten is de huidige periode vooral hinderlijk maar nog niet meteen een keerpunt: men denkt straks weer gewoon verder te gaan. De uitnodiging aan (ex-)bankiers om tot introspectie te komen neem ik graag aan. Ik heb op deze plaats al het één en ander geschreven maar men kan zich altijd opnieuw afvragen: “Is er nog iets wat ik beter had moeten doen en hoe kunnen wij daar van leren?” Die handschoen pak ik dus wel op.
Het is misschien vergelijkbaar met het gebruik van doping in de wielersport. Niet iedereen gebruikt, maar toch is iedereen medeplichtig door handhaving van de omertà. De grote organisatoren zijn medeplichtig door het organiseren van toernooien die voor een normaal mens onuitvoerbaar zijn. Toch gaat men door en maakt het ieder jaar weer groter en spannender. De commercie eist dat, zeggen wij dan. Zo zit het hele systeem in een mallemolen die steeds sneller gaat lopen maar nog steeds niet is vastgelopen, ook al wordt dat ieder jaar opnieuw voorspeld. Er zijn wel eens wat mindere figuren die uit de school klappen, maar die worden als sneue randfiguren weggezet en hebben dus geen impact. Iemand in de top zal een boekje moeten opendoen.
De financiële mallemolen is inmiddels wel vastgelopen. Maar het heeft weinig zin dat de ex-bankiers van PlusPost een gezamenlijke catharsis organiseren, dat zal ook geen impact hebben. Door echter bereid te zijn tot eigen introspectie kunnen wij wel Eric Smit helpen om het probleem aan te scherpen. Ik ben daar gaarne toe bereid en roep mijn collega’s op hetzelfde te doen. Samen moeten wij toch iets kunnen doen. Mogelijk zal het PlusPost een standing geven die het verdient.
Met het artikel over Nout Wellink zijn wij allen wakker geschud. Toch wil ik ter verdediging van de man wijzen op de grote rol die hij, soms als verlengstuk van Wim Duisenberg, speelt en gespeeld heeft bij ECB en vooral BIB. Dankzij hem heeft Nederland een leidende positie in internationale bankzaken. Dat is geen kleinigheid en ik zou dat niet zomaar willen weggooien. Dus van mij mag Wellink blijven. Maar daar ging het eigenlijk niet om.
Iedereen is hier lekker van de nuance.
Ik ben meer van de “geenstijl” generatie, maar zal me een beetje inhouden :p
Mr. Nout. is en was verantwoordelijk voor het toezicht.
Hij heeft gefaald.
Barbertje moet wat mij betreft gewoon hangen.
http://www.onzetaal.nl/advies/barbertje.php
Beste Roel,
Wat bedoel jij precies als je zegt: “Maar het heeft weinig zin dat de ex-bankiers van Plus Post een gezamenlijke catharsis organiseren”? Hoe zou zo’n gezamenlijke catharsis er volgens jou überhaupt uitzien? Als dat niet duidelijk is, is jouw opmerking “dat zo’n catharsis geen impact zal hebben” niet goed op zijn waarde te taxeren.
Misschien heeft zo’n gezamenlijke catharsis juist wél impact en zin. Het ultieme adagium voor innovatie is tenslotte: “think big, start small & scale fast”?
En wat stel jij je precies bij het volgende voor: “door als ex-bankiers van PlusPost bereid te zijn tot eigen introspectie kunnen wij Eric Smit helpen om het probleem [in de financiële sector, LvH] aan te scherpen”? En hoe verhoudt dit zich tot zo’n catharsis van de ex-bankiers bij PlusPost? Lijkt me interessant.
Voel ik het goed aan dat jij zoekt naar mogelijkheden om de inhoudelijke discussie(s) op Pluspost te verdiepen, door de columnisten (en deelnemers aan de discussies) uit te nodigen meer persoonlijk en zelf-kritisch kleur te geven aan hun standpunten? En tot meer vernieuwing te komen? Oftewel door van columnisten (en deelnemers aan de discussies) te vragen of zij zich openhartiger en kwetsbaarder willen opstellen?
Jij geeft aan daar zelf toe bereid te zijn en verwijst naar het feit dat je op deze site daar al wat van hebt laten zien. Zonder overigens die bijdrage(n) al concreet in deze discussie mee te nemen. Ook heb je niet gereageerd op mijn reactie op jouw ontboezeming n.a.v.de discussie over alternatieve energie in Nederland .
In jouw reactie van 7 april zeg je om te beginnen dat jij normaliter de nuance en de verdieping zoekt, én dat je de frontale aanval van Eric Smit op Nout Wellink gerechtvaardigd vindt. En-én, dus, i.p.v. of-of.
Deze combinatie spreekt ook mij aan. Scherpte aan de inhoudelijke oppervlakte, én scherpte in de diepte.
Laat ik hieronder in de vorm van een ‘persoonijke noot’ de hand in eigen boezem steken en zelf voor een kwetsbare opstelling kiezen.
PERSOONLIJKE NOOT: ONDANKS MEER LEVENDIGHEID, BEGINT MIJN AANDACHT TE VERSLAPPEN
Als ik stilsta bij de discussies op PlusPost naar aanleiding van bijvoorbeeld het crisisdebat in de Tweede Kamer en het vertrek van Wilders, en nu bij de discussie over Wellink, krijg ik een dubbel gevoel.
[1] Het goede nieuws is dat deze discussies ‘niet onlevendig’ zijn en waarschijnlijk met de inbreng van Eric Smit nog levendiger en meer polemisch zullen worden. Ook de column van Peter Wierenga over de claim van 10 miljard voor Nout Wellink persoonlijk, draagt daar een steentje aan bij. Peter brengt zijn nieuws uit “hoogst betrouwbare bron” dan ook met gepaste trots.
[2] Toch moet ik bekennen dat ik merk dat mijn aandacht sinds kort begint te verslappen. Al dit gepraat – hoe interessant ook, en hoe hoog de nieuwswaarde ook is – begint voor mij trekken van meer van hetzelfde te krijgen. Wat maakt PlusPost echt bijzonder, behalve dat het een sociaal-liberale internet-opiniekrant is?
Veel – al dan niet genuanceerde – inhoudelijke columns en discussies over waardevolle onderwerpen, waarvan er voldoende mijn warme belangstelling hebben, en toch bekruipt mij het ongemakkelijke gevoel: “waar leiden deze discussies toe, ontstaan er nieuwe inzichten, wordt er ook iets geleerd, komen mensen op basis van de discussies tot heroverweging van eerder ingenomen standpunten, kortom wat gebeurt er nou eigenlijk helemaal?” Wat is of wat wordt de sociaal-liberale impact van PlusPost? Niet voor niets heeft de redactie in haar presentatie “Over Ons” een beeltenis van de Tweede Kamer en “De Denker” opgenomen, toch?
In mijn beleving eindigen de discussies meestal zonder einde en gaan we met z’n allen vrolijk verder naar de volgende column. Frans van der Reep heeft daarover zijn teleurstelling al geuit aan het slot van de discussie n.a.v. de column van Grimbert Rost van Tonningen: “Debat werking democratie” van 28 maart.
Zeker voor zo’n discussie over de werking van de democratie, is dat in een sociaal-liberale opiniekrant toch onacceptabel?
Alhoewel ik instemmend – zij het indirect met een ‘reactie op een reactie’ – heb gereageerd op de eerste bijdrage van Eric Smit, ben ik bang dat met een inhoudelijk aanscherping van de discussies, de diepgang en impact van de verschillende bijdragen verder naar de achtergrond zullen verdwijnen. Hoe is dit te voorkomen?
De Denker vliegt toch ook niet van het ene naar het volgende onderwerp?
Ter illustratie: wat gaat er nu gebeuren met de Wellink-casus? Gaan we naar een vervolgsituatie toe dat er op PlusPost auteurs aan het woord gaan komen, die op basis van de laatste informatie over die claim van 10 miljard tot nog scherpzinniger uitspraken komen over de performance en zelfkennis van Nout Wellink? En zou PlusPost daarmee – om in jouw woorden te spreken – de “standing” krijgen die het verdient?
Het is uiteraard mogelijk dat ik mezelf met deze reactie buiten de orde van de ’serieuze conversatie’ op PlusPost plaats. Misschien ben ik te ongedurig of pas ik niet in het conventionele sociaal-liberale lezers- en discussieerprofiel?
Maar eigenlijk denk ik in jouw reactie van 7 april indirect steun voor mijn punt te vinden, en wil ik met mijn punt, waar mogelijk, ook steun aan jouw reactie geven.
Ik denk dat er iets bijzonders moet gebeuren! Dat geldt voor PlusPost trouwens niet minder dan voor de politiek en de werkelijkheid het land. Het feit dat anders de PVV straks ‘gewoon’ de grootste partij wordt en het land onbestuurbaar, zie ik als dé sociaal-liberale uitdaging, bij uitstek.
Met vriendelijke groet,
Lex
Goedemiddag redactie,
vandaag beantwoordde ik uw vraag of Wellink weg moet als President van de Nederlandse Bank met ja. Eigenlijk wilde ik dat niet doen, maar toch. Leest u maar verder.
Ik wil daar wel een commentaar bij geven.
En wel, dat ik een systeem waarbij iedereen er een zegje over mag doen of iemand anders uit zijn functie gezet moet worden niet goed vind. Of het nou om publieke personen of om mensen uit het bedrijfsleven gaat.
In alle gevallen is beoordelen moeilijk, ook het beoordelen van mensen die publieke figuren zijn. Dat moet je overlaten aan hen die verantwoordelijkheid dragen over degenen die beoordeeld moet worden. Die in een positie verkeren en geacht worden over de kwaliteiten te beschikken dat te kunnen beoorelen. En als die verantwoordelijke beoordelaars dat niet goed doen, dat weer ter beoordeling van hen die daarvoor verantwoordelijkheid dragen, dan moeten ze vervangen worden. Een getrapt systeem dus, met scherp bepaalde verantwoordelijkheden. Als je dat niet doet, dan draagt iedereen verantwoordelijkheid voor alles, en is niemand verantwoordelijk voor iets specifieks. Dat is dan dus polderen met alle gevolgen van dien.
Wat mij betreft had de vraag over Wellink dan ook niet moeten zijn moet hij weg of niet, maar doet hij het goed of niet. En iemand die in eindverantwoordelijkheid financiële instellingen en hun producten op de Nederlandse markt toelaat, terwijl hij zelf zegt de werkwijze van die instellingen en hun producten niet te begrijpen, doet zijn werk niet goed. De gevolgen kennen we. Het is aan zijn baas wat de consequenties moeten zijn. En die moet dan wel publiek rekenschap geven. Eerst in de 2e Kamer en dan in de krant. Dan is de cirkel rond, want in de 2e Kamer zijn wij aan de beurt om die baas op zijn daden te beoordelen.
Egbert Wesselink
Beste Lex,
Hartelijk dank voor je reactie. Ik zal proberen e.e.a. te verduidelijken. Op de voorloper van deze opiniekrant heb ik een aantal columns geschreven waarin ik mijn persoonlijke betrokkenheid bij het lanceren van financiële producten heb toegelicht. Het zijn er verschillende die aan elkaar gelinkt zijn, o.a. http://www.rostco.com/node/1419. Ook heb ik in diverse reacties op deze site wat over mijn persoonlijke ervaringen en de lessen die ik daaruit getrokken heb, gezegd.
Ik ben van plan dat te blijven doen. Mijn repliek op jouw vorige reactie (alternatieve energie, Kalkarheffing) zou ik dan ook in de vorm van een volgende column willen gieten, waarin ik nog iets over mijzelf vertel, dus die repliek komt wel. Mijn bedoeling is juist, dat wij Eric Smit kunnen steunen met zijn onderzoeksjournalistiek door dit soort persoonlijke columns te schrijven. Dat is informatie “straight from the horse’s mouth” waarvoor geen diepgaand onderzoek nodig is. Hopelijk levert het een aantal aanknopingspunten op waarmee Eric Smit, en daarmee PlusPost, een positie weet te verwerven als de aanjager van de grote schoonmaak in de financiële wereld. Niet dat iedereen daar corrupt zou zijn, dat is zeker niet het geval. Het probleem is evenwel dat de grote massa zich niet realiseert in welk systeem zij zijn ondergedompeld, en al helemaal niet dat dit systeem moet worden uitgebannen en vervangen door nieuwe systemen, gebaseerd op vertrouwen en een centrale positie voor de klant. Ik heb goede hoop dat wij daaraan een bijdrage kunnen leveren. Het zou PlusPost een goede standing bezorgen.
De catharsis zie ik niet zitten, vergelijkbaar met de mindere wielrenners die uit de school klappen. Ik meen te kunnen stellen dat wij geen van allen op posities hebben gezeten waarvan het nu indruk zou maken om “uit de kast te komen”. Dat uit de kast komen doe ik liever in persoonlijke columns waar ik mijn persoonlijke touch aan het verhaal kan geven. Als mijn collega’s dat ook doen ontstaat hier vanzelf een podium van waaruit wij de financiële sector als geheel een spiegel kunnen voorhouden. Dat geeft meer impact dan een gezamenlijke persverklaring van een paar ex-bankiers uit verschillende managementlagen van diverse banken en bankjes.
Dus ik meen dat er geen tegenstrijdigheid is tussen de bereidheid, zelfs de wil, om bepaalde zaken aan de orde te stellen enerzijds en het afzien van verklaringen die toch geen impact maken anderzijds. Het is eerder én-én, zoals jij ook als aangeeft.
Het tweede deel van jouw reactie met de “persoonlijke noot” is mij uit het hart gegrepen. Wij moeten het hier hebben van levendige discussies. Anderzijds is er een soort code dat columnisten enigszins terughoudend zijn in deze discussies. Het moet er niet de schijn van krijgen dat columnisten hun eigen column-traffic zitten te sturen; dat is in elk geval niet míjn bedoeling. PlusPost kan als medium ook alleen overleven als er een autonoom forum ontstaat, dat ook zonder al teveel steun van de columnisten/moderatoren kan bestaan. Dus het doet mij, en ik weet Grimbert, wel eens pijn dat uitstekende columns als die van jou en Frans van der Reep als een nachtkaars lijken uit te gaan. Misschien zijn er hier ook wel teveel columns. Het is nu eenmaal “last in, first out”. Ik wil jouw reactie nog even laten inwerken en kom er waarschijnlijk nog wel eens op terug. Moge dit voor anderen ook reden zijn om aan de discussie deel te nemen.
Met vriendelijke groet,
Roel van der Heide
Helaas, het gebrek aan niveau.
Als er iemand niet gefaald heeft dan is het wel dhr. Wellink. Wij danken aan DNB dat in deze afschuwelijke crisis onze banksector nog overeind staat en een toekomst heeft (ik hoop niet dat men denkt dat het kordate en resolute optreden bij onze banken en verzekeraars op initiatief van onze minister van financien was).
Jammer dat u denkt dat het falen van het internationale systeem zijn oorsprong heeft in het falen van DNB…
Een column is een mening en een mening mag uiteraard gegeven worden. Maar als de mening een sterke onderbouwing ontbeert is het aan de lezer om de keuze te maken of columns van de schrijver in het vervolg nog gelezen worden. In dit geval vraag ik me dan ook af wat het doel van Pluspost als geheel is? Een online Quote achtig blad? Ik mis een beetje de mooie plaatjes die je bij 925.nl tenminste nog wel te zien krijgt…
@Karel en Boudewijn,
Slachtoffer en dader worden verwisseld, de dader heeft niets anders gedaan dan zichzelf aanprijzen als eerzaam en onschuldig, maar toch moet Barbertje hangen. Barbertje is dus het slachtoffer, dat al helemaal niets met de moord op haarzelf - die niet eens plaats gevonden had - te maken kon hebben, maar Multatuli is duidelijk: Hier moet een oordeel komen! Zo onnavolgbaar als Multatuli kunnen wij het script van DNB niet maken, maar ook hier geldt: er moet geoordeeld worden want er zijn ernstige zaken gebeurd, of beter: het publiek meent dat er ernstige zaken gebeurd zijn. Ik zou niet op de persoon-Wellink willen spelen want de man heeft grote verdiensten gehad, maar wij kunnen ook niet ontkennen dat er met DNB wel iets misgegaan is. De commissie-Maas vond dat ook. Slachtoffer of dader, het is misschien niet zo belangrijk. Het grote publiek pikt het niet meer en dat is beslist niet onterecht. Daarvoor is teveel gebeurd. Frustratie zoekt nu eenmaal een uitweg en nu is Nout Wellink aan de beurt. Hoge bomen, enz. …
Het is helemaal niet verkeerd eens bij de rol van DNB stil te staan. Ik noem enige voorbeelden, die hier en elders uitgebreid zijn gedocumenteerd.
1. Het faillissement van Lehman Brothers Treasury Co. BV.
Dit is geen bank, staat dus niet onder toezicht van DNB, maar heeft vanuit Nederland wel voor 32 miljard dollar aan “notes” verkocht, in Nederland via Wijs & Van Oostveen. Er waren 4.500 verschillende “notes” op aandelen zoals Royal Dutch. Je zou verwachten dat dit Nederlandse bedrijf een onderpand van aandelen Royal Dutch etc. in beheer zou hebben of op zijn minst over een eigen vermogen zou beschikken. Daar bleek bij het faillissement geen sprake van te zijn. De enige assets waren een banksaldo van 7 miljoen dollar (dus 0,02% van de uitstaande schuld) en een vordering op het moederbedrijf Lehman Brothers, welke uiteraard waardeloos was. DNB mocht hier geen toezichthouder zijn, maar de Amerikanen hielden ook geen toezicht op het moederbedrijf omdat LB een zakenbank was. De notes mochten in Amerika niet verkocht worden op straffe van gevangenisstraf. In Nederland dus wel. Kon DNB hier echt niet ingrijpen? De formele regels zullen er wel zijn, maar moet Nederland dan echt een bananenrepubliek worden? Het grote publiek pikt het gewoon niet dat DNB hier geen vinger uitstak.
2. Icesave
Eigenlijk hetzelfde verhaal. Erger nog, dit was wel een bank die (in IJsland) onder toezicht stond en middels overeenkomsten aan het ECB-toezicht was gekoppeld. Ook hier zal DNB formeel wel niets te verwijten zijn (geen bankvergunning in Nederland, slechts een branche van het moederbedrijf, etc.), maar DNB liet wel gebeuren dat onder haar neus voor 5 miljard euro werd opgehaald terwijl dat niet afgesproken was. Het wil er bij het grote publiek gewoon niet in dat DNB machteloos zou zijn geweest en men voelt zich dus in de steek gelaten.
3. ING Direct
De Amerikaanse spaarstunter à la Icesave in West-Europa. Door onwaarschijnlijk hoge spaarrentes te bieden trok ING zeer veel vluchtig spaargeld aan. Dat moest grotendeels in de USA belegd worden en door de hoge inkoopprijs van het geld zat er niets anders op dan dit geld hoogrentend te beleggen, of zeg maar liever hoog-risicodragend. Omdat de subprime-markten op slot kwamen te zitten moest ING Direct de hoge rentes wel handhaven, anders zou het vluchtige kernkapitaal weer snel verdwijnen terwijl de beleggingen niet geliquideerd konden worden. Dus trok men nog meer spaargeld aan, dat ook weer in subprimes belegd werd. Dit perpetuum mobile ging door totdat het ING als geheel in de problemen bracht. Het werd door DNB niet gestopt. Hier kon DNB niet verwijzen naar buitenlandse toezichthouders, want ING is hét kroonjuweel van DNB zelf. Hoe heeft men kunnen toestaan dat dit gebeurde, waarbij niet alleen ING Direct maar heel ING naar de rand van de afgrond werd gebracht? Is er dan geen controle op de eenzijdigheid van de beleggingsportefeuille? Wij weten niet of wij voor de redding van ING naar de minister van financiën of naar de toezichthouder moeten kijken. Voor de zekerheid gok ik maar op de eerste. De tweede lijkt mij iets teveel op Barbertje.
4. ABN Amro
Ik heb op deze plaats al eens (gefundeerd) betoogd dat de acties van eind september / begin oktober vooral een poging lijken om een foutje uit het verleden, nl. het onder voorwaarden akkoord gaan met de splitsing van ABN Amro, te herstellen. Dat heeft men trouwens met verve gedaan en het is voor de Nederlandse overheid goedkoper om 9 miljard voor het restant van ABN Amro te betalen, dan het zou zijn geweest om een ongesplitst ABN Amro van de ondergang te redden. Dat was zeker gebeurd, kijk naar RBS en Fortis. Dus wij zullen hier niet te kritisch zijn. Maar een hoogtepunt in de toezichthistorie is het ook niet.
5. Van der Hoop Bankiers
Wij zullen hier niet op de man spelen want anders zouden wij hier niet Nout Wellink maar Arnold Schilder moeten aanwijzen. Maar dat DNB hier een onnodig faillissement heeft veroorzaakt, waar crediteuren en aandeelhouders de dupe van geworden zijn, lijkt toch wel iets meer dan aannemelijk.
…
Ik kan nog wel even doorgaan, maar de boodschap moge duidelijk zijn: er is alle reden voor DNB om eens naar de eigen rol te kijken. Niet voor niets heeft de commissie-Maas dat advies expliciet opgenomen in de eindrapportage. Hier bij PlusPost gaat het over meningen. Die worden door de verschillende columnisten verschillend geuit. Ik ben geen voorstander van naming en shaming, maar in dit geval is er alle reden om eens uit de band te springen. Het Nederlandse publiek is ook de belastingbetaler, die er recht op heeft dat de waarheid op tafel komt. Wij moeten ons dus niet verschuilen achter de internationale oorzaak van de kredietcrisis, maar ook naar onze eigen achtertuin kijken en daar zo nodig in wieden. Want wat hier gebeurd is, is te ernstig om afzonderlijke personen op voorhand buiten schot te houden. Laat iedereen vooral eerst naar zichzelf kijken. In het geval-Wellink zou dat de geweldige statuur van de man - die hij volkomen terecht verdiend heeft - alleen maar ten goede komen.
Geachte heer Tans, beste Boudewijn,
Het doet mij waarlijk deugd dat u als veelbelovende analist van een bekende Amerikaanse investeringsbank de opwelling heeft gehad om op mijn column te reageren en dat ook daadwerkelijk hebt gedaan. U geeft het goede voorbeeld. Nu nog de inhoud. Onthoud u in de tussentijd dat ik slechts een journalist ben. Een nederige boodschapper die ook nog eens veel slechter is geïnformeerd dan u. Ik nodig u uit om uit te leggen waarom meneer Wellink het als centrale bankier zo goed heeft gedaan. Begint u eens met de periode van voor september 2008. Dan heeft u meer dan 26 jaar van zijn loopbaan als toezichthouder te pakken en dat biedt veel ruimte voor opgewekte berichtgeving.
Met vriendelijke groet,
Eric Smit
PS Dit is ook aardig leesvoer mocht u daar tijd voor hebben
http://www.amazon.com/dp/0060747706/ref=pe_606_11754340_pe_ar_t1
Het gaat er niet om wat de heer Wellink allemaal goed heeft gedaan, dat zal vast wel heel veel zijn. Ook gaat het er niet om of hij de crediet en economische crisis wel of niet heeft voorzien. Zo ja, dan gefeliciteerd, zo nee, dan bevindt hij zich daarmee in het gezelschap van vrijwel iedereen. Maar waar het wel om gaat is wat de heer Wellink niet goed heeft gedaan. En dat zijn dus tenminste twee zaken: hij heeft, ten eerste, middels de Nederlandse Bank waarvoor hij verantwoordelijk is, financiële instellingen en producten daarvan op de Nederlandse markt toegelaten die door hem, door de Nederlandse Bank, volledig verkeerd werden beoordeeld. En ten tweede, hij vergoelijkt dat door er op te wijzen dat de gehele financiële wereld die producten niet begreep, net zoals hij. De eerste fout is een professionele fout, je mag toch verwachten dat ’s lands hoogste bankier begrijpt wat hij doet. De tweede fout ligt buiten het professionele in de vakmatige zin, maar is meer betrokken op karakter. Als je gemaakte fouten niet als zodanig erkent, maar ze vergoelijkt, dan houdt dat in dat je ook de volgende keer in overeenkomende situaties je persoonlijke verantwoordelijkheid afschuift op ongrijpbare derden. Dat kan toch niet de bedoeling zijn. Hoge bazen moeten niet goed zijn in bijna alles, maar in alles.
Interessante, maar gepasseerde discussies vind ik. Waar het om gaat is dat het voor veel mensen in Nederland en daarbuiten onbegrijpelijk is dat in een crisis mensen nog 3,7 miljoen Euro krijgen (Fortis), dat als zij zelf iets verkeerd doen tijdens hun werk ze er uit vliegen, terwijl betrokkenen waar dan ook die ‘een beetje dom zijn geweest’ gewoon blijven zitten. Dit is een typische Nederlandse ziekte. En ook een van de belangrijkste oorzaken voor de opkomst van Wilders.
Als we vervolgens naar de journalistiek (als je het nog zo wilt noemen) kijkt in de pers op radio, T.V. en in de kranten dan is het ‘howling with the wolfs’. Niet of nauwelijks onderbouwd of voorbereid, nooit doorvragen, elkaar napraten….etc etc. Allemaal ‘valse experts’ die niet in het openbaar in debat durven te gaan (ik benader mensen vaak, maar ze durven niet en publiek noch intern bij hun eigen universiteiten in aanwezigheid van hun studenten). Of alleen maar in het openbaar gelijk willen krijgen.
Tot slot. Wij hebben er in Nederland zelf een potje van gemaakt, inclusief in de bankensector. Dat is nationaal. Daar is iedereen bij geweest. Ondanks dat daar vanuit binnen de sector en daarbuiten al vanaf de jaren ‘90 voor is gewaarschuwd en officieel over is gerapporteerd. Het had ook anders gekund (zie Canada en het voorbeeld van islamitisch bankieren).
De huidige situatie is exact zoals door Nick Leeson werd beschreven in zijn boek en afgelopen week toen ik hem interviewde: onvoldoende kennis en ervaring met zeer complexe business bij alle interne en externe stakeholders op een enkele uitzondering na. En ‘dinosaurier systemen’.
Tot slot. Iedereen moet doen waar hij of zij zin in heeft, maar ik ben opgehouden met te vertellen dat ik het altijd al heb gezegd, heb gepubliceerd, heb voorspeld etc. Het gaat nu niet meer om wie er gelijk heeft, maar wat er nu moet gebeuren. En dan blijft het vervolgens akelig stil.
De oplossing ligt waarschijnlijk in het erbij halen van ‘narren’ en aantoonbare ervaringsdeskundigen. En onconventionele maatregelen. Haal Nick Leeson er bv maar bij. Als je Borsele wilt sluiten haal je daar een ervaringsdeskundige bij en niet Tony de Bree. Ik kan er een vlammend verhaal over vertellen, maar als je me aan de knoppen laat, komt er ‘een paddenstoel’ in het weiland. Dat geldt ook voor de bankensector.
Die terughoudendheid mis ik bij velen op dit moment. Iedereen heeft er verstand van en zoals mijn vader zei ‘NA de II e wereldoorlog was iedereen in Nederland in het verzet’.
Ik wed dat als de betrokkenen nu zo’n banken-examen zouden moeten doen, dat 99% zakt. Zeker als het gaat over de complexe derivaten-business. Ik ook trouwens hoewel ik toen ik in investment banking werkte wel alle examens heb gehaald! Maar dat is al een tijdje geleden….
Dus de oplossing begint bij onszelf en dat geldt ook voor de heer Wellink. Als je er geen/niet meer voldoende verstand van hebt moet je zo’n positie niet (meer) bekleden. Punt. Gelijke monniken, gelijke kappen. Van boven naar beneden in de samenleving.
p.s.
De banken zijn in Nederland niet gered, maar het spaargeld en de beleggingen van de klanten. Alsook grote hoeveelheden werkgelegenheid die strikt voor de bedrijfsvoering niet altijd nodig is (understatement…). Echt doorpakken gaat nog veel werkgelegenheid kosten in 2009-2010.
@Tony de Bree
Als je de discussie gepasseerd vindt moet je er misschien niet aan deelnemen. Volgens mij is de discussie nog heel actueel. Daarbij gaat het natuurlijk niet om de vraag of Nout Welink al of niet moet terugtreden. De enige die dat bepaalt is hijzelf. Daar kunnen wij allemaal wat van vinden maar dat is volkomen irrelevant. De top-toezichthouders kunnen niet door de politiek weggestemd worden (Trichet dus ook niet door Sarkozy) en volgens mij is dat niet anders in Nederland. Dus columnisten kunnen moord en brand schreeuwen, dat maakt geen enkel verschil. Eric Smit moet het zelf maar zeggen maar zijn advies “Wellink, ga toch weg” is volgens mij puur overdrachtelijk bedoeld en zo heb ik de daarop volgende discussie ook opgevat.
Het gaat erom dat het toezichthoudende instituut (momenteel DNB, maar gezien de voorgeschiedenis zou ik hier ook de voormalige Verzekeringskamer en de STE bij willen betrekken) gefaald hebben. Het oorspronkelijke artikel is een “J’ accuse” naar dit complex van instituten en ik vind het in het licht van de gebeurtenissen volstrekt normaal - en zelfs de plicht van serieuze media als PlusPost - dat dit in niet mis te verstane bewoordingen gepresenteerd wordt. De positie van Nout Wellink is daaraan ondergeschikt en, zoals hierboven al betoogd, niet onderworpen aan beoordeling door columnisten of ander volk, niet eens die van zijn baas Wouter Bos.
Wat mij betreft houden wij de discussie centraal over de vraag of “de instituten” (momenteel dus voornamelijk DNB, maar ook AFM, en waarom niet ECB, nog voldoen aan de daaraan te stellen voorwaarden. Dat was mijn overdrachtelijke interpretatie van het oorspronkelijke artikel en ik zou de discussie daaromtrent verre van gepasseerd willen noemen. Wat mij betreft begint het pas.
Maar om enige impact te hebben zullen wij de discussie gefundeerd moeten voeren. Te zeggen dat wij bij onszelf moeten beginnen is heel nobel maar helpt ons niet over de brug voor de toekomst. Met Eric Smit ben ik van mening dat er een fundamentele heroriëntatie op het bankentoezicht moet komen. Dat kan de politiek wel afdwingen, in tegenstelling tot het ontslag van Wellink. En omdat het hier om de systemen gaat is dat laatste ook helemaal niet relevant. Zo was het oorspronkelijk ook niet bedoeld, maar dat is mijn interpretatie.
Dus zou ik willen hebben over hoe het dan wel moet. Internationaal toezicht op de banken, je hoort het steeds meer. Nederland heeft daarin een prachtkans. Wij hebben nl. het presidentschap van de toezichtcommissie van de BIB in handen. De president? Precies, Nout Wellink, de man met internationaal het hoogste aanzien als het om toezicht gaat.
Ik denk dat DNB inclusief Wellink inhoudelijk niet incompetent zijn maar op vraagstukken die hun eigen invloed overstijgen zijn ze soms een roepende in de woestijn die zaken niet aan de grote klok durven hangen (Icesave, ING) of het wel doen er geen gehoor op krijgen bij de politiek of de markt (het gaat toch goed en iedereen doet het toch?).. Toevallig zag ik net een artikel uit 2000 over de woningmarkt. Wellink werd zo ongeveer weggehoond.
http://www.volkskrant.nl/archief_gratis/article831344.ece/Politiek_verwerpt_DNB-hypotheekplan
Beste Sendak,
Het soort reacties op Wellink’s woningmarkt verhaal is logisch en was te verwachten. Wat in zijn positie van belang is, is niet de eerste reacties, maar wat DNB daarna, gegeven die reacties, heeft gedaan. Heeft de bank scholingsseminars georganiseerd voor kamerleden, of hun persoonlijk medewerkers? Heeft de bank contact gezocht met prominente economen in de achterban van die partijen, om hen dieper te informeren en de analyse te bespreken?
Als men dat heeft nagelaten, dan is men lui geweest. Heeft men ook buiten de publiciteit om doorgeduwd op dit issue, dan is men verexcuseert en kan de discussie alleen gaan over onvoldoende inspanning van de zijde van DNB, wat een typische achteraf-discussie is.
Toen de Telecommarkt in elkaar dreigde te gaan klappen in 1999 is er door mij en collega’s nagedacht over andere mogelijkheden om de vooruitgang te financieren, als de geldbronnen zouden wegvallen en banken er geen cent meer in zouden durven steken. Die aanpak is gevonden. Het heeft echter zo’n 8 jaar vereist in plaats van de verhoopte 3 à 4 jaar. Tony de Bree zoekt duidelijk naar vergelijkbare nieuwe ideeën voor de bancaire sector.
Men kan inderdaad beter daarop de energie gaan richten.